Friday, February 22, 2013

Máy bay không người lái

* Mỹ:
Trong chiến tranh Afghanistan, Iraq hay các hoạt động chống khủng bố ở khu vực biên giới Pakistan và Yemen, máy bay không người lái Mỹ đã thể hiện được ưu thế và sức mạnh tuyệt vời. Nhờ hiệu quả vang dội trong tác chiến, máy bay không người lái đã thực sự khai sinh ra một ngành công nghiệp trị giá nhiều tỷ đô la trên đất Hoa Kỳ. Nó cũng thúc đẩy một cuộc chạy đua trong sản xuất và chế tạo loại vũ khí này trên khắp thế giới, trong đó có sự tham gia của những quốc gia mạnh về quân sự như Israel, Trung Quốc, Iran… Dưới đây là những máy bay không người lái nổi tiếng của quân đội Mỹ: Nano Hummingbird
Những máy bay không người lái hiện đại nhất của Mỹ Những máy bay không người lái hiện đại nhất của Mỹ
Là một trong những máy bay không người lái nằm trong chương trình nghiên cứu của công ty AeroVironment, chú chim ruồi Nano Hummingbird chính là một trong những sản phẩm nổi bật và nhỏ bé nhất. Được sản xuất theo hợp đồng nghiên cứu được Cơ quan quản lý dự án nghiên cứu phát triển (ARPA) thuộc Bộ quốc phòng Mỹ tài trợ. Người ta kỳ vọng, chiếc máy bay hoạt động theo kiểu bắt chước cách bay của loài chim ruồi này có thể cung cấp những hình ảnh trinh sát và giám sát trong môi trường đô thị để phục vụ tác chiến.
 


Với sải cánh dài 16,5cm và nặng khoảng 19 gram, chú chim ruồi Nano Hummingbird sẽ dễ dàng thực hiện các động tác cất và hạ cánh.

Hình ảnh do chú chim ruồi Nano Hummingbird chuyển về.
Albatross

Ảnh trên chụp chuyên gia nghiên cứu Abraham Karem đứng cạnh chiếc máy bay không người lái Albatross tại căn cứ không quân Karem ở Lake Forest, California. Ông Karem nghiên cứu phát triển loại máy bay Albatross ngay tại garage nhà mình, và chúng chính là tiền thân của loại máy bay không người lái Predator đang được quân đội Mỹ sử dụng rộng rãi trên khắp thế giới.
Puma AE

Máy bay không người lái Puma AE được nghiên cứu và phát triển bởi công ty AeroVironment.

Đây là loại máy bay được thiết kế hoạt động trên đất liền và trên biển. Nó có khả năng hạ cánh trên đất liền hoặt mặt nước. Puma AE được coi là rất chắc chắn và đáng tin cậy. Nó có thể được các binh sĩ mang đi rất nhẹ nhàng và không cần thiết bị hỗ trợ cất cánh. Hoạt động êm và không tạo ra tiếng ồn, nó có thể cung cấp thông tin giám sát, trinh sát và cung cấp dữ liệu mục tiêu cho trung tâm trong vòng bán kính 15km.
MQ-9 Reaper
  MQ-9 Reaper là “kẻ săn-giết người” thực sự. Reaper là loại máy bay không người lái đầu tiên được biên chế cho không quân Hoa Kỳ. Ngoài khả năng được thiết kế để giám sát mục tiêu nhạy cảm trên chiến trường và cung cấp thông tin tình báo, MQ-9 Reaper còn là kẻ sát nhân thực sự với hệ thống vũ khí chuyên dụng được trang bị dưới hai cánh.
 
Do có trang bị vũ khí nên kích cỡ của loại máy bay này khá lớn. Vì vậy, nó cần có đường
băng để cất và hạ cánh như máy bay chiến đấu thông thường.
MQ-1 Predator
MQ-1 Predator là loại máy bay không người lái được sử dụng chủ yếu bởi không quân Mỹ và Cơ quan tình báo CIA. Ban đầu với thiết kế trinh sát, chiếc máy bay này được trang bị những loại camera hết sức tối tân. Tuy nhiên sau đó, để phục vụ tốt hơn cho tác chiến, nó được cải tiến để mang theo tên lửa nhằm phục vụ khả năng tấn công.
Đây là loại máy bay đã được sử dụng ở rất nhiều quốc gia như Afghanistan, Pakistan, Bosnia, Serbia, Iraq, Yemen, Libya và Somalia.
Tác giả bài viết: Cảnh Dinh
PressTV đưa tin, Tư lệnh Hải quân IRGC, Chuẩn Đô đốc Ali Fadavi vừa ra thông báo về việc bắn hạ máy bay không người lái (UAV) ScanEagle, phương tiện bay nhỏ làm nhiệm vụ do thám của Mỹ.
Theo nguồn tin đăng tải trên hãng thông tấn FARS của Iran, chiếc UAV bị bắn hạ sau khi nhiều lần vi phạm không phận Iran, do thám vùng Vịnh Ba Tư. Hoạt động của chiếc ScanEagle không qua mắt được các đơn vị phòng không và hệ thống kiểm soát của Hải quân IRGC trước khi nó bị bắn hạ.
Các chỉ huy IRGC xác nhận, chiếc máy bay bị bắn hạ là phương tiện do thám tầm ngắn ScanEagle, thường được triển khai từ các chiến hạm lớn hoạt động tại những vùng biển quốc tế gần hải phận Iran. ScanEagle là loại máy bay do thám nhỏ, chi phí thấp nhưng độ bền khá cao do INSITU, công ty con của tập đoàn Boeing sản xuất.
Máy bay không người lái ScanEagle vừa bị tuyên bố bắn hạ.
ScanEagle được thiết kế dựa trên thành quả của mẫu máy bay không người lái thương mại Seascan INSITU, vốn được sử dụng để hỗ trợ ngư dân xác định vùng thả lưới. Tuy nhiên, ScanEagle được nâng cấp toàn bộ về công nghệ, độ tin cậy cũng như hệ thống thông tin liên lạc so với người tiền bối nhằm phục vụ mục đích dân sự.
ScanEagle rời bệ phóng.
Tuy nhỏ bé nhưng ScanEagle đang là một trong những loại máy bay không người lái được sử dụng nhiều nhất trong quân đội Mỹ nhờ tính hiệu quả vượt trội trong tác chiến. Theo đó, ScanEagle hoạt động tốt cả trên môi trường biển và đất liền, là phương tiện hữu ích đảm trách vai trò giám sát chiến trường, vốn khẳng định được mình kể từ khi được triển khai tháng 8/2004, trong cuộc chiến tranh Iraq.
ScanEagle sở hữu một máy quay điện, quang học hoặc máy quay hồng ngoại, cho phép nó hoạt động ổn định ở các điều kiện thời tiết khác nhau, đồng thời truyền hình ảnh và video về trong phạm vi 100 km cùng thời gian hoạt động lên tới 20 giờ. Những chiếc ScanEagle có sải cánh 3m, đủ sức hoạt động liên tục trong phạm vi 139 km với tốc độ bay trung bình đạt 111 km/h. Những phiên bản khác nhau của ScanEagle được nâng cấp máy ảnh độ phân giải cao hơn, cho phép nó bay với thời gian lâu hơn.
Trên thực tế, việc triển khai ScanEagle khá dễ dàng bởi nó không cần đường băng cất cánh. Người ta có thể trang bị những máy phóng chuyên dụng để đưa ScanEagle bay lên không trung. Ngay khi rời mặt đất, hệ thống định vị toàn cầu GPS cho phép các phi công dưới mặt đất nắm quyền kiểm soát và điều khiển chiếc máy bay. Khi trở lại, khung chịu lực được thiết kế đặc biệt cho phép nó sẽ lao thẳng vào hệ thống lưới đáp được thiết kế sẵn, đảm bảo cho chiếc máy bay có thể hạ cánh trên mọi địa hình, bao gồm cả trên tàu chiến.
ScanEagle hạ cánh nhờ hệ thống chuyên dụng.
Hiện chưa rõ phía Iran sử dụng loại vũ khí gì để bắn hạ chiếc máy bay do thám kích cỡ nhỏ trên. Về phần mình, phía Mỹ cũng chưa đưa ra bất kể bình luận nào về vụ việc sau khi các phương tiện truyền thông Iran đồng loạt đưa tin về vụ vô hiệu hóa chiếc ScanEagle hoạt động trong không phận nước này.
Đây không phải lần đầu Tehran đưa ra những thông báo tương tự. Trước đó, máy bay không người lái tàng hình siêu tối mật của Mỹ mang tên RQ-170 cũng bất ngờ bị phía Iran vô hiệu hóa và bắt sống. Vụ việc làm dấy lên câu hỏi về loại vũ khí tối mật mà Iran đang sở hữu, có khả năng bắn hạ thiết bị do thám tối tân bậc nhất của Mỹ, vốn được thiết kế để "lang thang" sâu trong không phận đối phương.
Tiêm kích cơ tấn công không người lái X-47B được hãng sản xuất quốc phòng Northrop Grumman nghiên cứu và chế tạo cho Hải quân Mỹ.
X-47B1
X-47B2
X-47B3
X-47B4
X-47B5
X-47B6
X-47B7
X-47B8
X-47B9
X-47B10
X-47B11
X-47B12
X-47B13
X-47B14
X-47B15
X-47B16
X-47B17
X-47B18
X-47B19
X-47B20
X-47B21
X-47B22
X-47B23
X-47B24
X-47B25
X-47B26
X-47B28
X-47B29
X-47B30
X-47B27
Huy Hoàng tổng hợp* Nga
Trang flightglobal đưa tin, thiết kế và mô hình máy bay không người lái Nga đang nghiên cứu chế tạo đã vô tình được tiết lộ trên mạng internet cách đây không lâu.
UAV Altius
Truyền thông và các website điện tử của nước cộng hoà Tatarstan được cho là nguồn vô tình tiết lộ thiết kế máy bay không người lái của Nga khi đưa tin và hình ảnh về chuyến thăm của Bộ trưởng quốc phòng Nga hôm 5/2 vừa qua.
Những hình ảnh này sau đó đã bị gỡ bỏ, tuy nhiên, một số trang web vẫn kịp thời lưu lại và truyền bá chúng đi khắp các diễn đàn, trang mạng trên internet.

Hình ảnh trong chuyến thăm của bộ trưởng QP Nga Seigei Shoigu vô tình bị tiết lộ
Những hình ảnh này cho thấy, đây có thể là thiết kế của máy bay không người lái Altius - loại phi cơ điều khiển từ xa có khả năng tiến hành các đòn tấn công từ không trung giống các loại UAV chiến đấu mới nhất của Mỹ hiện nay.
Phân tích dữ liệu hình ảnh, các chuyên gia vũ khí phỏng đoán rằng UAU Altius của Nga được thiết kế với hai động cơ turbo cánh quạt, 2 cánh đuôi hình chữ V hướng lên cao.
Trước đó, năm 2011, hai hãng chế tạo Sokol (trụ sở ở Tatarstan) và Tranzas (trụ sở ở St Petersburg) đã trúng gói thầu trị giá 1 tỷ rúp (33 triệu USD) để phát triển các loại UAV lớp 5 tấn Altius (bay tầm trung) và lớp 1 tấn có tên Inokhodyets /Wanderer.
* Trung Quốc
image

Hồi đầu tuần Trung Quốc thừa nhận đã định thực hiện một vụ không kích bằng máy bay không người lái nhắm vào một tay trùm buôn lậu ma túy Miến Điện bị truy nã trong vụ sát hại 13 thủy thủ Trung Quốc. Các nhà phân tích cho rằng điều này nêu bật khả năng ngày càng lớn của Trung Quốc trong lãnh vực không chiến dựa vào máy bay không người lái.
Người đứng đầu công tác bài trừ ma túy của Trung Quốc, ông Lưu Dược Tấn, cho tờ Hoàn cầu Thời báo của đảng Cộng Sản biết rằng giới hữu trách đã lên kế hoạch dùng máy bay không người lái để giội bom nơi ẩn náu của trùm ma túy Naw Kham trên một ngọn núi ở đông bắc Miến Điện nhằm chấm dứt cuộc truy lùng kéo dài nhiều tháng.
Viên chức này nói rằng kế hoạch không kích bằng máy bay không người lái rốt cuộc đã bị hủy bỏ, và thay vào đó, Trung Quốc đã thực hiện một cuộc hành quân chung với Lào để bắt sống Naw Kham hồi tháng tư. Tiết lộ của ông Lưu cho thấy Trung Quốc đang nghiêm túc xem xét tới việc thực hiện những vụ tấn công bằng máy bay không người lái bên ngoài biên giới của mình.
Giáo sư Peter Dutton của Trường Cao đẳng Hải quân Hoa Kỳ (US Naval War College) cho biết Bắc Kinh đang dần dà từ bỏ chính sách không can thiệp trong các vấn đề quốc tế và ngày càng sẵn sàng hơn trong việc phát huy sức mạnh ra ngoài lãnh thổ của mình. Ông nhận định:

image 
Hai kiểu máy bay không người lái của Trung Quốc

"Đây là một sự thay đổi mới. Đây là Trung Quốc đang hành xử một cách chủ động hơn trên trường quốc tế để bảo vệ các quyền lợi của mình, vượt xa biên giới của mình so với cách hành xử trong quá khứ."
Trong nhiều năm nay, Hoa Kỳ đã chế ngự thị trường máy bay không người lái trên thế giới và đã dùng loại máy bay này để thực hiện những vụ không kích nhắm vào các mục tiêu ở nước ngoài.
Nhưng trong thời gian gần đây Trung Quốc đã cải thiện công nghệ của họ một cách nhanh chóng và mới đây họ đã trình làng một số rất lớn những kiểu máy bay không người lái mới tại những cuộc triễn lãm hàng không. Ngoài ra, họ cũng hiện đại hóa hệ thống Bắc Đẩu của họ để cạnh tranh với hệ thống định vị toàn cầu GPS của Mỹ và những hệ thống khác của Nga và Âu châu.

image 
Chính phủ của Tổng thống Obama đã biện minh cho những vụ không kích bằng máy bay không người lái ở Pakistan, Yemen và Somalia với tuyên bố cho rằng chính phủ của các nước đó “không muốn hoặc không có khả năng trấn áp mối đe dọa của những phần tử khủng bố.”
Ông Stephen Vladeck, giáo sư luật khoa của American University nói rằng Washington cần phải có tiêu chuẩn cụ thể hơn cho việc sử dụng máy bay không người lái vì Trung Quốc và các nước khác đang theo dõi sát những hành động của Mỹ trong lãnh vực này. Ông nói:
"Một phần của vấn đề là vì chính phủ Mỹ dường như đã thực hiện rất nhiều vụ không kích bằng máy bay không người lái và không thật sự nêu rõ những tiêu chuẩn của việc thực hiện các vụ không kích như vậy. Cho nên có thể các nước khác như Trung Quốc sẽ nêu lên thí dụ của Mỹ để nói rằng - nếu họ làm như vậy thì chúng tôi cũng có thể làm."

image
Một vấn đề khác nữa là sự khuyếch tán và nhu cầu tăng vọt của các loại máy bay không người lái.
Trong lúc Hoa Kỳ xuất khẩu máy bay không người lái cho một số rất ít các nước đồng minh thân thiết, các công ty Trung Quốc ngày càng được nhiều người xem là một nguồn cung ứng đáng tin cậy và giá rẻ. Mấy mươi quốc gia giờ đây đã mua hoặc tự chế tạo máy bay không người lái, chủ yếu là dùng cho hoạt động trinh sát. Giáo sư Vladeck cho rằng đây là một xu thế đáng lo ngại:
"Vấn đề là kỹ thuật này trở nên phổ biến hơn và rất là rẻ. Nên tôi nghĩ rằng chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi các nước có quân đội nhỏ hơn nhiều, và các nước có chính phủ thiếu tinh thần trách nhiệm cũng có thể sử dụng những kỹ thuật này."
Một trong những máy bay không người lái mà Trung Quốc mang ra giới thiệu tại cuộc triễn làm hàng không Chu Hải hồi tháng 11 có tầm hoạt động hơn 3,200 kilomét và quân đội Nhật Bản hồi gần đây đã báo cáo một máy bay không người lái bay gần các chiến hạm Trung Quốc trong cuộc thao dượt gần đảo Okinawa.

image
Trong lúc căng thẳng giữa hai nước tăng mạnh vì vụ tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông Trung Hoa, truyền thông Nhật Bản nói rằng chính phủ mới ở Tokyo muốn mua các máy bay không người lái thuộc loại tiên tiến của Mỹ.
Tuy cả hai nước đều tuyên bố máy bay không người lái của họ sẽ được dùng để trinh sát, các chuyên gia cảnh báo rằng việc gắn thêm vũ khí vào máy bay là một việc dễ dàng và không thể loại trừ khả năng xảy ra những vụ đụng độ giữa các máy bay không người lái trong khu vực này.
* Israel bắn rơi máy bay không người lái: Không quân Israel hôm nay bắn hạ một máy bay không người lái không có vũ khí và chưa rõ nguồn gốc, sau khi nó bay vào không phận nước này từ biển Địa Trung Hải.
Xác một chiếc máy bay không người lái của Hezbollah từng bị Israel bắn hạ. Ảnh minh họa: Flickr
"Một máy bay không người lái bị phát hiện xâm nhập không phận Israel sáng nay và đã bị không quân Israel ngăn chặn vào khoảng 10 giờ sáng", AFP dẫn lời một người phát ngôn quân đội.
Binh sĩ Israel đang tìm kiếm quanh khu vực nơi chiếc phi cơ rơi xuống để định vị các mảnh vụn và xác định nguồn gốc của nó. Vị trí chiếc máy bay không người lái rơi xuống là một khu vực không có người ở tại phía bắc nước này. Đài phát thanh quân đội Israel cho hay chiếc máy bay không mang theo vật liệu nổ.
Phát ngôn viên quân đội, trung tá Avital Leibovich nói với báo giới: "Chiếc phi cơ không người lái này đã bị phát hiện trên Địa Trung Hải, gần một quân khu ở Dải Gaza, trước khi bay vào không phận Israel, sau đó không quân bắt đầu theo sát nó". Theo bà Leibovich, chiếc máy bay bị giám sát cho tới khi bị bắn hạ. Người phát ngôn này gọi việc bắn hạ chiếc phi cơ là thành công, nhưng không tiết lộ nó bị bắn rơi như thế nào.
Tháng 7/2006, quân đội Israel cũng bắn hạ một phi cơ không người lái không có vũ khí được điều khiển bởi phong trào Hezbollah ở Lebanon. sau khi nó bay vào vùng biển thuộc chủ quyền của quốc gia Do Thái. Tháng 12/2005, một máy bay không người lái khác của Hezbollah đã xâm nhập thành công vào không phận phía bắc của Israel mà không bị bắn rơi.
Việt Nam sẽ chế tạo máy bay không người lái: Thụy Điển sẽ giúp Hiệp hội Hàng không Vũ trụ Việt Nam (VASA) trong việc chuyển giao công nghệ và phát triển máy bay tầm trung không người lái.
Giáo sư Nguyễn Đức Cương (bên trái) và đại diện tập đoàn Unmanned, Thụy Điển ký kết bản hợp tác về máy bay không người lái. Ảnh: Hương Thu.
Tại Lễ ký kết hợp tác Việt Nam-Thụy Điển chế tạo máy bay không người lái (UAV) do VASA tổ chức hôm nay, giáo sư Nguyễn Đức Cương, chủ tịch VASA nhấn mạnh vai trò quan trọng của UAV trong các lĩnh vực quốc phòng-an ninh, tìm kiếm cứu nạn, bảo vệ và quản lý rừng, trong đó UVA được sử dụng phổ biến nhất hiện nay là nhiệm vụ giám sát từ xa.
Loại UAV tầm trung có khối lượng trên dưới 100 kg, điều khiển bằng vô tuyến kết hợp với bay tự động theo chương trình ngoài tầm nhìn bằng mắt thường, bán kính hoạt động trên dưới 100 km, thời gian hoạt động liên tục đến 10 giờ.
"Việt Nam và Thụy Điển sẽ hợp chế tạo máy bay không người lái tầm trung có tên gọi Magic Eye 1 (Mắt thần 1)", ông Cương nói. Mắt thần 1 có trọng lượng 40 kg, thời gian hoạt động lên tới 6 giờ, tốc độ bay tối đa 200 km/giờ, bán kính liên lạc vô tuyến từ 100 đến 200 km.
Theo kế hoạch, dự án hợp tác chia thành 3 giai đoạn. Giai đoạn 1, Thụy Điển sẽ giúp Việt Nam toàn bộ kinh phí và thiết bị lắp ráp chế tạo hai UAV Mắt thần 1, bao gồm việc chuyển giao sở hữu trí tuệ, kiểu dáng thiết kế, cử chuyên gia tới Việt Nam, tư vấn các đơn vị hợp tác.
Ở giai đoạn 2, hai bên sẽ hợp tác phát triển khoa học điện tử hàng không. Giai đoạn cuối cùng, hai bên sẽ tiến tới sản xuất UAV theo đơn đặt hàng và xuất khẩu UAV từ Việt Nam.
Theo các chuyên gia, tiềm năng UAV tại Việt Nam rất lớn, nó có thể thực hiện nhiệm vụ như lập bản đồ, khảo sát, quy hoạch các tuyến giáo thông, tuần tra biên giới, tìm kiếm cứu nạn.
So với vệ tinh viễn thám, UAV có nhiều ưu điểm hơn như giá thành rẻ hơn nhiều, ảnh chụp có độ phân giải cao hơn hàng trăm lần do chụp ở cự ly gần, công nghệ của UAV được cập nhật kịp thời và dễ dàng.
Hương Thu
Theo Korea Times, các nhà nghiên cứu đã giới thiệu máy bay thông minh này ở trung tâm không gian tại thành phố Goheung, thuộc tỉnh Nam Jeolla.
Máy bay không người lái dùng hai cánh quạt bên của Hàn Quốc.
Máy bay không người lái dùng hai cánh quạt bên của Hàn Quốc.
Ông Park Kyun Je - giám đốc Trung tâm Phát triển phương tiện bay thông minh của KARI - cho hay họ sẽ tiếp tục nâng tốc độ của máy bay lên 500km/giờ. Hiện các trực thăng thông trường chỉ đạt tốc độ 200-300km/giờ.
Thiết kế hai cánh quạt hai bên thân máy bay có thể sử dụng trong các mẫu phương tiện bay cá nhân trong tương lai bởi chúng lên xuống theo phương thẳng đứng, không cần đường băng. Thiết kế này mới chỉ xuất hiện ở chiếc Bell Boeing V-22 Osprey - loại máy bay không người lái do Công ty Hàng hải Mỹ triển khai.
Nhóm nghiên cứu đang trình bộ quốc phòng, bộ kinh tế để thương mại hóa sản phẩm. Họ cho rằng phương tiện này rất hữu dụng trong các tình huống khẩn cấp như cứu hỏa, tuần tra biển đảo, quan sát môi trường…
Theo Hãng phân tích thị trường Teal, nhu cầu máy bay không người lái dự kiến tăng lên 19 tỉ USD vào năm 2020, trong khi giá trị này năm 2010 chỉ là 9 tỉ USD.