Monday, March 31, 2014

Bài viết hay(1049)

Thấy tui đọc báo mạng và làm blog, bạn tui la: mày còn vô đó là mày còn khổ. Bỏ đi. Vừa hại mắt, vừa hại não, vừa hại thân, vừa hại gia đình, dòng họ nhà mày. Tụi nó đọc blog mày để xem mày còn sống hay đã chết chứ blog mày có mẹ gì hay mà coi? Ngu vừa thôi, bỏ ngay! Đừng tưởng chúng nó tha mày. Mày chưa chết, chúng vẫn chưa hả dạ đâu. Cái lũ mọi rợ ấy vẫn muốn mần thịt mày đó. Liệu hồn! Ra ăn sáng rồi tao với mày ra Arcata bay chơi...
Nghèo Là Một Cái Tội?
Một bạn để ý là tôi có nhiều sách về những câu châm ngôn phát đi từ các danh nhân và triết gia trong tủ sách. Được hỏi câu nào mang nhiều ý nghĩa nhất, tôi buột miệng theo tiềm thức, “Nghèo là một cái tội.” Trước khi ném đá và giương cao ngọn cờ “đấu tranh giai cấp”, xin các bạn cho ông già này giải thích.
Tôi đã nhiều lần rỗng túi, chạy quanh đường phố để suy nghĩ mà không biết ngày mai tiền sẽ từ đâu đến để trả cho cả trăm cái bills (hóa đơn). Tôi cũng đã từng có rất nhiều tiền mà suốt ngày phải họp với các chuyên gia thuế vụ để tìm cách làm “giảm hay hoãn” thuế. Nhìn lại, dù có tiền hay không, hạnh phúc hay đau khổ của tôi trong những hoàn cảnh này đều không liên quan đến tiền. Tuy nhiên, dù khóc hay cười, tôi nghiệm ra một điều là “có tiền” thì vẫn thú vị hơn. Mặt khác, tôi cũng có thể chắc chắn một điều: dù “không tiền”, tôi vẫn chưa bao giờ “nghèo”.
“Nghèo” không đơn thuần chỉ là “không tiền”. Dưới góc nhìn chủ quan của tôi, một con người toàn diện phải hội đủ 6 thành tố: sức khỏe, trí tuệ, tinh thần, tâm linh, xã hội và tài chánh.Một người có nhiều tiền nhưng nghèo sức khỏe vẫn hoang phí tháng ngày. Nghèo kiến thức thì dù là một đại gia vẫn được xếp vào hạng ngu. Cha mẹ cho rất nhiều tiền nhưng tinh thần và tâm linh kém cỏi, yếu đuối thì trước sau gì cũng đi vào khổ lụy. Thêm nữa, dù có một gia đình bền chặt và một kết nối xã hội tốt, bạn vẫn không làm gì được cho ai nếu không có tài chánh.
Nghèo” là người không có gì để “cho”. Dĩ nhiên, ta không thể cho những gì ta không có.
Ngoài những người bất hạnh với tật nguyền bẩm sinh, sứ mệnh của con người theo nhiều tôn giáo, triết thuyết … là để đóng góp một “cái gì đó” cho tha nhân. “Nghèo” hay không có gì để đóng góp có phải là một tội lỗi?
Tôi nhận xét một điều là ở Việt Nam, người dân không thiếu cơ sở hay dữ kiện để truy cập và phát triển về những yếu tố quan trọng như trí tuệ, tinh thần, tâm linh, xã hội, gia đình hay sức khỏe. Trong khi đó, vì chuyện chính trị là một vùng nhậy cảm cho nhà cầm quyền, nên kiến thức về kinh tế tài chánh lại thiếu hụt, kém chính xác và luôn bị những định hướng chính trị bẻ cong.
Do đó, trong bài viết này, tôi sẽ giới hạn suy nghĩ của mình về yếu tố tài chánh. Tôi cố gắng phân tích ra những lý do cốt lõi đã gây nên cái nghèo “tiền” cho gần 90% dân số. Dĩ nhiên, tiền không phải là hiện thân của tất cả giá trị con người, nhưng từ ngàn xưa, văn hóa Đông Phương đã hiểu rằng, “dân có giàu, nước mới mạnh”.
Giàu phải là một nghĩa vụ quốc gia, mà tôi cho rằng cũng quan trọng không kém nghĩa vụ quân sự hay văn hóa.


rich n poor

Tư duy nghèo
Từ nhỏ và ngay cả khi bắt đầu biết đọc sách, suy nghĩ, tâm trí của tôi chịu ảnh hưởng nhiều từ một văn hóa và môi trường “ghét người giàu, và đồng hóa cái nghèo với trong sạch”. Dù chế độ VNCH cũ được coi như là một tiền đồn của chủ nghĩa tư bản, chánh phủ vẫn giáo dục người dân về các “tội lỗi” của người giàu (không biết có phải vì cạnh tranh để mua lòng dân nghèo với Cộng Sản?).
Từ chánh phủ với chính sách “người cầy có ruộng” hay “xây nhà bình dân” đến trong lớp học, ngoài đời, văn hóa “thanh bần và trọc phú” là những biểu hiện thường trực. Những câu chuyện khổ nạn của Oliver Twist, Les Miserables, Grapes of Wrath…rất phổ biến, tạo một tư duy “nửa xã hội nửa tiểu tư sản”. Nếu sinh ra thời đó, Bill Gates, Warren Buffett…có lẽ là những tên tuổi xấu thay vì được ngưỡng mộ như gần đây.
Descartes nói, “Je pense, donc je suis” (tôi trở thành người tôi nghĩ). Mỹ có thành ngữ,” Tư duy tạo nên hành động, hành động tạo thói quen, thói quen tạo cá tính và cá tính tạo định mệnh.” Một tư duy “nghèo” chắc chắn phải đem đến một định mệnh “nghèo”.
Đây là suy tưởng của những người miền Nam đã sống với “tư bản Pháp rồi Mỹ”. Còn những người miền Bắc sống với “xã hội của Mác Lê” thì chắc chắn không được phép tư duy “giàu”. Khi mọi suy nghĩ đều cho rằng “nghèo” hơn “giàu” thì từ cá nhân đến xã hội không thể nào vượt trên tư duy đó.
Kiến thức nghèo:
Trong những người giàu có mà tôi hân hạnh được quen biết, họ đều chia sẻ một cá tính chung “rất chịu khó học hỏi tìm tòi và sẵn sàng chấp nhận những mới lạ thay đổi”. Ngoài các quan chức và đại gia làm giàu nhờ quan hệ dựa trên quyền lực, ngay cả những người giàu từ các chế độ XHCN đều thể hiện tinh thần và phong thái cởi mở nói trên.
Người Do Thái suy nghĩ rất nhiều về tiền bạc, nhưng họ cũng chịu khó bỏ ra một số lượng thời gian khá lớn để học hỏi các phương cách làm giàu, từ gia đình bạn bè hay sách vở kinh giảng. Trong trường đại học của tôi, có nhiều social clubs (câu lạc bộ) cho các sinh viên có chung sở thích từ thể thao, từ thiện, chính trị…đến toán học, kịch nghệ hay tranh luận (debate). Nhiều bạn Do Thái chỉ gia nhập how-to-get-rich clubs (làm giàu).

Người Trung Quốc cũng đam mê giàu có từ bản chất. Họ rất bén nhậy với cơ hội, cần cù, nâng đỡ nhau trong các bang hội…để cùng làm giàu. Họ thực tế, không hoang tưởng và mặc cho sự giáo huấn của đảng cộng sản 70 năm qua, bản sắc làm giàu vẫn tiềm tàng mạnh trong mỗi gia đình và cá nhân.
Làm giàu là một hành trình lâu bền và khổ cực. Kiến thức là phương tiện quan trọng để thâu ngắn chặng đường. Nghèo kiến thức thì nghèo kết quả.
Môi trường nghèo:
Một đặc điểm của tôn giáo Do Thái là việc đề cao sự giàu có vật chất. Trong khi Ki Tô Giáo và Phật Giáo khuyến thị tín đồ phải “ép xác” hay “tránh tham” để tự giải thoát tinh thần và tâm linh khỏi vòng khổ nạn, lãnh tụ các tôn giáo này thường nâng cấp góc cạnh “nghèo” qua các bài giảng. Kết quả là một đa số quần chúng coi giàu là một tội lỗi, người giàu là một địch thủ. Sự thù hận, đố kỵ này được các chính trị gia Mác Lê lợi dụng triệt để để thâu tóm quyền lực, tạo nên một môi trường “của người nghèo, do người nghèo và vì người nghèo”. Dĩ nhiên, đó chỉ là thủ đoạn, họ và các phe nhóm hay con cháu…thì không bao giờ nghèo.
Ngay cả trong những nước tư bản tự do làm giàu, một đứa trẻ sinh ra trong một môi trường nghèo như tại các khu ổ chuột thành phố, hay các vùng quê xa xôi hẻo lánh, thường bị ảnh hưởng nặng nề bởi con người và hoàn cảnh bao quanh. Trừ một thiểu số có ý chí và tư duy mạnh mẽ, đa số âm thầm chịu đựng rồi đổ thừa cho số mệnh. Câu “cái số mình nó thế” nghe rất quen thuộc ở những môi trường nghèo.
Con người có đặc tính “bầy đàn”. Khi đám đông nghèo thì ta cũng “hạnh phúc” với cái nghèo, biện luận là phải “chia sẻ” với láng giềng. Nhiều người lại còn tự hào về cái hạnh phúc trong nghèo đói của mình.
Nghèo hành động:
Tôi quan sát (hoàn toàn chủ quan, không kiểm chứng được) là những người nghèo thường thích “nói” nhiều. Họ luôn luôn có những kế hoạch thần sầu để trở thành một đại gia “top ten” của quốc gia hay thế giới. Kế hoạch luôn thay đổi vì chưa làm gì thì đã có một ý tưởng mới hay hơn, tốt hơn. Hoặc có làm thì thường bỏ cuộc sau 5 phút vào trận đấu vì thực tế thị trường không tươi đẹp như trên giấy tờ hay các khẩu hiệu.
Nói chung, họ thích nhàn (không muốn nhận là lười biếng) và coi đây là một triết lý sống khôn ngoan. Nếu nhờ chút mánh mun mà kiếm được tiền hay quyền, họ sẽ coi họ là đỉnh cao của xã hội. Nói phét, nổ bậy …trong các bàn tiệc nhậu nhẹt be bét là một thói quen rất dễ nhận ra.
Nhiều người nghèo khác thì lười nhưng thích ra dáng trầm uất, bất cần đời…hay khơi động lòng thương hại của người khác. “Xin-cho”, “ăn mày quá khứ”…là những hành xử phổ thông của các nhóm nghèo này.
Chọn bạn nghèo:
Một châm ngôn thông dụng của Âu Mỹ là “bạn cho tôi biết thu nhập của 5 người thân thiết nhất trong đời bạn, và tôi sẽ tính ra con số thu nhập trung bình của bạn”. Á Đông thì rõ ràng hơn, “gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”.
Tôi nhớ những ngày còn trẻ, tôi hay la cà cùng bạn bè ở quán cà phê, quán rượu, garage nhà hàng xóm. Chúng tôi miên man mơ mộng và nói về những tương lai khi chúng tôi giúp nhau giàu có để trả hận đời. Một ngày, tôi chợt nhận ra là tất cả bạn này đều nghèo rớt mồng tơi như tôi. Tụ họp ngày ngày với nhau, tôi chắc chắn tương lai duy nhất của chúng tôi là sẽ trở thành những ông già nghèo rớt mồng tơi. Sau khi nhận ra chân lý, tôi dứt khoát rời bỏ đám đông “tình nghĩa” này đề đi tìm cho mình một tương lai khác.
Qua những trải nghiệm và suy nghĩ của mình, tôi đúc kết 5 nguyên nhân cốt lõi trên mà tôi cho rằng đang cột chặt bạn với cái nghèo. Tôi có thể sai, tôi còn nhiều thiếu sót, tôi có nhiều định kiến chủ quan…Có lẽ vậy. Nhưng đây là kết luận của một người đã từng rất nghèo, rất ngu và biết thay đổi kịp thời.
Quốc gia nghèo
Một điều nữa. Khi chia sẻ với nhau, nhiều bạn có gởi tôi những cuốn sách, những bài khảo luận về đề tài “lý do khiến một quốc gia nghèo”. Có những lý thuyết rất cao siêu từ tháp ngà hàn lâm (vì chúng làm tôi ngủ thật ngon sau vài trang), có những khôn ngoan rất dễ hiểu (như các bài viết hay phát ngôn của Warren Buffett). Tuy nhiên, tôi cho rằng 5 lý do khiến một cá nhân nghèo như tôi đã trình bày, cũng rất giống 5 lý do cốt lõi khiến một quốc gia nghèo.
Nói về lý do chọn bạn chẳng hạn. Nhìn qua lịch sử, bạn của anh nhà giàu Hoa Kỳ thường giàu theo như Tây Âu, Nhật, Úc, Singapore…Còn bạn của các anh Liên Xô, Trung Quốc, Cuba…vẫn nghèo rớt mồng tơi (ngôn ngữ Việt phong phú nhỉ).
Văn hóa Á Đông thường chê trách về chuyện “giàu đổi bạn, sang đổi vợ”. Tôi không dám nói về chuyện vợ chồng vì sẽ bị ném đá, ngay tại nhà. Nhưng nếu có những ông bạn suốt ngày cứ ca tụng chuyện nghèo, tôi sẽ không ngần ngại tránh xa. Họ độc hại hơn các hóa chất trong thực phẩm của Trung Quốc. Lỡ ăn nhầm, vẫn có thể vào bệnh viện bơm ruột. Nhưng nếu tư duy nghèo đã ăn vào trí não và xương tủy, thì cả cuộc đời trở thành lãng phí.
Tôi nhớ một câu message (tin nhắn) thú vị, nhiều người thâu vào hộp thư thoại (voice mail box) của họ,” Xin để lại tên và điện thoại của bạn. Tôi đang tìm cách thay đổi đời mình. Nếu tôi không gọi lại bạn, thì bạn nên hiểu bạn là một trong những thay đổi đó”.
Không biết bao giờ các lãnh đạo của Việt Nam mới can đảm nói với “xứ lạ” điều này?
Alan Phan

McDonald's, Ukraine và Việt Nam
Công ty thức ăn nhanh McDonald's mở nhà hàng đầu tiên tại Việt Nam vào tháng 02-2014. McDonald's vốn được xem như biểu tượng của nước Mỹ nên làm nảy sinh ra ba giai thoại thú vị liên quan đến trào lưu toàn cầu hoá, chính sách tiền tệ và đầu tư địa ốc (!) tuy hài hước nhưng lại trở thành đề tài tranh luận của không ít học giả quốc tế – nay xin được kể lại để đọc giả trong và ngoài nước nghe chơi.
Giai thoại thứ nhất do nhà bình luận nổi tiếng Thomas Friedman [1] của tờ New York Times đề xuất vào năm 1996 rằng không hề có chiến tranh giữa hai nước cùng có nhà hàng McDonald's [2]. Giả thuyết tiếu lâm này dựa trên quan sát rằng công ty McDonald's đầu tư thường vào giai đoạn nền kinh tế của một quốc gia tiến vào bước ngoặc toàn cầu hoá, mở cánh cửa thương mại với thế giới và xây dựng được tầng lớp trung lưu – nên nước này sẽ gánh chịu nhiều thiệt hại hơn là lợi ích khi sanh sự với các lân bang. Luận cứ Friedman đứng vững gần 10 năm cho đến 2008 khi Nga tấn công vào Georgia, rồi nay lại bị nước Nga phá hỏng lần nữa khi tiến chiếm vùng đất Crimea của Ukraine vào năm 2014 (cả ba quốc gia đều có nhà hàng McDonald's). Thì ra toàn cầu hoá là mô hình do Hoa Kỳ dựng ra, các nước lớn như Nga nhờ vào đó phát triển đến mức độ hùng mạnh thì lại sanh thêm tham vọng bành trướng nên không ngần ngại vi phạm ra ngoài biên giới. Câu hỏi đặt ra là nay cả Trung Quốc lẫn Việt Nam đều có McDonald's nhưng liệu Hoa Lục có sẽ tấn công biên giới và biển đảo VN khi nền kinh tế đã trưởng thành nên không còn sợ bị thế giới phong tỏa?
Giai thoại thứ nhì do tuần báo The Economist đưa ra vào năm 1986 khi dùng giá bán chiếc bánh Big Mac của nhà hàng McDonald's trên nhiều quốc gia để định giá trị đồng tiền của nước này so với đô-la Mỹ [3]. Tiêu chuẩn đưa ra dựa trên giá thành của Big Mac gần như giống nhau trên khắp thế giới, nhưng giá bán chênh lệch là do nhà nước ép giá đồng bạc trong nước. Nghe có vẻ khôi hài nhưng kết quả số liệu lại không xa thực tế, và nếu dựa trên giá bán Big Mac thì tiền Việt Nam hiện bị hạ 38% (tức 1 USD đáng lẽ chỉ đổi 12975 VND thay vì 21090 VND như hiện nay) tức là dân chúng phải chịu thiệt hại cho nhà nước cứu vãn nền kinh tế, ngân hàng và các công ty quốc doanh.
Giai thoại cuối cùng – nhưng người viết chỉ nghe kể lại mà không có nguồn dẫn giải – khi nhà sáng lập McDonald's thuyết trình tại Đại học Harvard đã hỏi các sinh viên rằng đầu tư chính của công ty nhắm vào thị trường nào? Mọi người đều bỡ ngỡ trước câu hỏi lạ lùng này cho đến khi một sinh viên dè dặt trả lời rằng mục tiêu ắt hẳn bán thức ăn nhanh. Nhà sáng lập lắc đầu và cho biết thành công của công ty McDonald's chính trong ngành ĐỊA ỐC! Thật vậy, nếu độc giả để ý quan sát thì các nhà hàng McDonald's đều có mặt nơi những khu đất giá trị nhất trên khắp các thị tứ toàn cầu.
Nay nghe đồn công ty McDonald's sẽ mở hàng trăm cửa tiệm tại Việt Nam thì việc chọn con rể của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng làm Tổng Giám đốc Điều hành chắc hẳn sẽ tạo nhiều thuận lợi khi mua bán đất đai. Kính chúc gia đình Thủ Tướng ngày thêm giàu sang phú quý.Đoàn Hưng Quốc
Ảnh hưởng của văn hóa Á Đông lên sự thực hiện dân chủ
Văn hóa Á Đông là văn hóa Trung Hoa. Nền văn hóa này, đã có một thời, bao trùm lên Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên, Đài Loan, Tân Gia Ba… Cho nên nghiên cứu về văn hóa Á Đông chủ yếu là phải nghiên cứu văn hóa của Trung Quốc. Phạm vi nghiên cứu của những đoạn viết tiếp theo là “ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc lên sự thực hiện dân chủ và tự do”.


* * *

Truyền thống của tư tưởng độc đoán (authoritarian) đã ngự trị hàng ngàn năm trên nền văn hóa Trung Quốc. Dân tộc Trung Hoa có một mối quan tâm khắt khe về tính cởi mở của văn hóa đối với chính trị và cho rằng một sự cởi mở quá trớn về văn hóa cũng như về tự do cá nhân sẽ làm sói mòn luật pháp và trật tự của quốc gia.
Tư tưởng bảo thủ nói trên bị con mắt người Tây phương đánh giá như một sự chậm tiến đối với tư tưởng dân chủ tự do và vấn đề quyền con người. Mặc dầu vậy, đối với người dân Trung Hoa thì tự do cá nhân không phải là giá trị cao nhất cần quan tâm.
Nếu trở về thời cổ đại, ta thấy cả hai bên Đông và Tây đều khuyến khích “đức hạnh” (virtue) của người cai trị: vua là thiên tử cũa Khổng Tử và là philosopher king của Plato. Nhưng sự giống nhau chỉ tồn tại ở điểm này, còn về các vấn đề khác như tư hữu, tự do và dân chủ… thì các triết gia đó mỗi người đi một ngả. Trong khi từ rất sớm, tư tưởng chính trị Tây phương đã quan tâm đến việc hạn chế quyền hành của chính quyền và tính bạo ngược của tôn giáo thì tại Trung Quốc, các vua chúa lúc nào cũng chỉ đặt nặng vấn đề kiểm soát chính trị đối với thành phần dân chúng.
Từ mấy ngàn năm nay, các nhà tư tưởng Trung Quốc chỉ biết lo lắng chọn người tài đức đề trao quyền lãnh đạo quốc gia, nhưng một khi đã chọn được rồi thì chưa bao giờ thấy họ nghĩ đến việc hạn chế quyền hành của các lãnh tụ này. Nhiều người cho rằng có lẽ họ muốn dành cho những lãnh tụ đó tối đa quyền lực để có thể cai trị hữu hiệu.
Giáo lý Khổng Mạnh đặt nặng vấn đề duy trì trật tự xã hội bằng một chính quyền tốt và có chính danh. Nhà nước phải có chính danh thì mới thuận với Mệnh Trời, với dân tộc và mới có thể tạo ra một tình trạng hài hòa trong xã hội.
Những đệ tử của Khổng Tử và Mạnh Tử tiếp tục chủ trương người dân phải chấp nhận hy sinh đề tăng sức mạnh cho những người lãnh đạo có đủ quyền hành lo việc nước. Ngày nay, với “thuyết Khổng Mạnh mới”, căn bản đó vẫn giữ nguyên và người ta chỉ thay đổi một chút về ngôn từ cho hợp với thời đại dân chủ. Câu nói mới bây giờ là: “tư nhân phài chấp nhận hy sinh cho lợi ích của cộng đồng”.
Xã hội Trung Hoa ngày xưa tuyển chọn nhân tài, để trao trách nhiệm cai trị, qua các khóa thi về giáo lý Khổng Mạnh do triều đình tổ chức. Các quan cai trị được coi như phụ mẫu của nhân dân. Tương quan cai trị-bị trị được đồng hóa với tương quan phụ-tử trong gia đình. Sự đồng hóa này bao hàm ý nghĩa bổn phận đến từ hai phía: nghĩa vụ tuân lệnh cấp trên của người dân và trách nhiệm lo lắng cho phúc lợi của người dân đến từ phía người cai trị. Lẽ cố nhiên là bổn phận của cả hai bên đều do luân lý bảo đảm.
Tuyệt nhiên, luân lý Trung Hoa không đề cập đến các quyền của con người. Ý niệm bình đẳng giữa công dân của đất nước cũng không được đặt ra. Nhìn chung, chỉ thấy một bình đẳng duy nhất là sự bình đẳng giữa nam giới trong việc thi cử để ra làm quan. Các cuộc thi cử do triều đình tổ chức để chọn nhân tài cho phép người dân thuộc nam giới ở bất cứ giai cấp nào trong xã hội tham gia.
Ngoài quyền thi cử để ra làm quan giáo lý Khổng Mạnh cũng cho phép người dân “nổi dậy” để lật đổ những triều đình vô đạo và bất lực. Trong lịch sử Trung Hoa, một vài cuộc nổi dậy đã xảy ra trong những thời kỳ đất nước không phồn thịnh. Điểm chính yếu cần ghi nhận là: sau mỗi cuộc nổi dậy thay đổi chế độ thì mẫu hình chuyên chế lại được tái tục như cũ với những nhân vật chính trị mới. Trên mảnh đất Hoa lục, tính cho đến ngày nay, trải qua biết bao triều đại vua chuyên chính, chưa bao giờ người ta thấy một chuyển biến nào về phía dân chủ được ghi nhận.
Tư tưởng dân chủ duy nhất nằm trong phái “pháp gia” do Tuân Tử đề xướng. Phái này phổ biến tư tưởng là đất nước phải được cai trị bằng luật pháp chứ không bằng người, vì con người khó tránh được sự tha hóa bởi quyền hành. Tuy nhiên, giáo lý của Tuân Tử không lấn át được giáo lý Khổng Mạnh cho đến khi Tần Thủy Hoàng gồm thâu lục quốc và thống nhất xứ sở.
Tần Thủy Hoàng tuy đã đốt sách giết học trò, nhưng là ngời lãnh đạo đầu tiên thiết lập một định chế dân chủ và pháp trị. Tiếc thay ông chỉ trị vì được 14 năm, rồi sau đó quyền hành lại rơi vào tay nhà Hán và giáo lý Khổng Mạnh lại được phục hồi. Con đường chính trị này, tiếp tục kéo dài đến thế kỷ 20, đã khiến cho Trung Quốc gặp rất nhiều khó khăn để hội nhập vào tiến trình dân chủ hóa chung của nhân loại.
Những mầm mống dân chủ không được vun sới
Tư tưởng của phái “pháp gia” tuy không được nhiều người ủng hộ nhưng cũng đã gây được một tiếng vang không nhỏ. Bên cạnh tiếng vang dân chủ này, người ta cũng ghi nhận là quyền lực của vua chúa Trung Hoa không cấm cản sự đa nguyên tôn giáo. Phật giáo là quốc giáo song song với một số tôn giáo khác như Công giáo, Hồi giáo… và nhiều hơn nữa.
Về phương diện tư tưởng và giáo dục, tư tưởng Khổng Mạnh cũng không nắm độc quyền. Nhiều trường phái khác cũng vẫn được phép phát triển ngay trong hệ thống giáo dục quốc gia. Tuy nhiên, dung thứ cho những trường phái này phát triển, trong khi lúc nào tư tưởng Khổng Mạnh cũng ở vị thế chủ đạo, là nhằm Hán hóa những tư tưởng thứ yếu này chứ không phải là một động tác hướng về dân chủ, theo sự phán xét của con mắt chính trị Tây phương.
Tóm lại, sự chấp nhận cho đa nguyên tôn giáo, chấp nhận cho kinh tế thị trường được hoạt động, chấp nhận cho xã thôn được tự trị, chấp nhận cho dân chúng được lật đổ các triều đình thối nát, là những biểu hiện dân chủ trên thực tế mặc dầu không đước chính thức công nhận. Tiếc thay những biểu hiện dân chủ này không được triển khai để soi sáng cho hơn một tỷ con người phần đông là mù chữ.
Trong giáo lý Khổng Mạnh, thật ra những dấu tích ủng hộ cá nhân chủ nghĩaquyền con ngời không phải là không tìm thấy. Có điều là những dấu tích này đã bị những nguyên tắc về bổn phậnđức hạnh chính trị lấn át. Thật vậy, tinh thần phụ mẫu chi dân đã có ảnh hưởng đối với cả hai phía cai trị và bị trị. Về phía người cai trị họ có bổn phận trông nom và săn sóc người bị trị như con đẻ của mình, còn về phía những người bị trị họ có bổn phận phải vâng lời. Trong thực tế thì nguyên tắc này là một cản trở nguy hiểm cho vấn đề dân chủ hóa vì không có gì bảo đảm là những người cai trị lúc nào cũng thi hành nghiêm chỉnh bổn phận của mình.
Trung Quốc là một nước đông người với một nền văn hóa vô cùng phức tạp. Đành rằng nền văn hóa này có những dấu tích về dân chủ nhưng sức nặng của di sản văn hóa đó lúc nào cũng đè nặng lên xã hội và không chịu buông tha ngay cả khi nhân loại đã bước sang một nền văn minh mới.
Người dân Trung Quốc có khuynh hướng qúy trọng những người lãnh đạo thành công hơn là phương cách lãnh đạo dân chủ. Họ không đặt nặng vấn đề hạn chế quyền hành của người cai trị. Trái lại, họ sẵn sàng trao cho lãnh đạo nhiều quyền lực nếu họ thấy rằng chính sách lãnh đạo tỏ ra hữu hiệu. Đầu óc thực tế thiếu cân nhắc đó, một khi đem áp dụng vào chính trị, xem ra đã là một trở ngại cho dân tộc và đất nước Trung Hoa trên con đường dân chủ và phát triển.
Lộ trình tìm lại của trí tuệ
Nhìn vào lịch sử cận đại của Trung Quốc người ta thấy tư tưởng tự do đã có từ thời Quốc Dân Đảng của Tưởng Giới Thạch. Tư tướng đó, một thời gian bị Mao Trạch Đông đàn áp, đã trỗi dậy sau cuộc thảm sát Thiên An Môn năm 1989. Sự trở lại đó xuất hiện dưới dạng một tầng lớp trí thức học cao hiểu rộng dấn thân đấu tranh cho một xã hội tự do điều hành bởi một nhà nước có tinh thần trách nhiệm.
Xã hội Trung Quốc bây giờ đã thay đổi. Kinh tế thị trường đang phát triển trong khi chế độ độc trị Stalinít chỉ còn giữ lại hình thái độc tài độc đảng. Giai cấp trung lưu giàu có mỗi ngày thêm lớn mạnh. Xã hội dân sự với các tổ chức phi chính phủ đã trở thành rõ nét. Trí thức Trung Quốc đã vượt ra ngoài không gian thu hẹp của ý thức hệ cộng sản lỗi thời. Nhừng người dân chủ tìm thấy ở chủ nghĩa tự do một phương pháp đấu tranh mới và họ đã biến chủ nghĩa này thành hành động.
Phương pháp đấu tranh mới của những người dân chủ là thay vì đọ sức với chính quyền để năm chắc phần thất bại, họ quay sang uốn nắn đám đông. Cương lĩnh đấu tranh mới của họ là chính quyền phải đơn giản hóa sự cồng kềnh không cần thiết của nhà nước sau khi kinh tế hoạch định đã bị bãi bỏ. Việc làm này là để chính quyền làm quen với tinh thần trách nhiệm thay vì chỉ biết ra lệnh vô trách nhiệm từ thượng tầng quyền lực.
Vào lúc này, xã hội Trung Quốc đang chuyển hướng về phía tự do bằng những bước đi vững chắc và cụ thể. Người dân đang đòi hỏi nhà nước và lãnh đạo tôn trọng nhân quyền và quyền tư hữu, tăng quyền lực của cơ quan lập pháp, thực thi tính độc lập của ngành tư pháp, kiểm soát chặt chẽ quân đội và cảnh sát, xây dựng xã hội dân sự, tạo điều kiện cho người dân tham gia vào các quyết định liên quan đến ích lợi chung.
Sự thành công của nhân dân Trung Quốc trong cuộc đấu tranh cho chủ nghĩa tự do sẽ có ảnh hưởng quyết định đến bản chất hiếu hòa hay hiếu chiến của Bắc Kinh trong tương lai. Đây là lúc mà cộng đồng dân chủ thế giới cần đặc biệt quan tâm và tích cực giúp đỡ nhân dân Trung Quốc đạt tới nguyện vọng này./. Nguyễn Cao Quyền
Theo báo Tổ Quốc
Huyền Chip - cái chán tuổi 20: Đói cảm xúc, khát cảm hứngChia sẻ bài viết này



Vì sao ta chán?.

23 tuổi, về nước, bỗng nhiên tôi thấy chán. Cái sự chán dường như đang là bệnh dịch, tôi nói chán và phát hiện ra bạn bè mình cũng đang chán. Chán chẳng biết làm gì khác, tôi quyết định đi tìm hiểu tại sao mình lại chán.
Chúng ta chán khi bắt đầu hoài nghi về năng lực của chính bản thân mình.
Chúng ta đã làm đúng theo những gì đã được dạy: học hết phổ thông, thi lên đại học, trong lớp cô đọc thì chép, về nhà mẹ bảo thì vâng, ra đường đội mũ bảo hiểm. Vậy tại sao những lá đơn xin việc của chúng ta vẫn không được hồi đáp? Tại sao chúng ta đi làm với mức lương tối thiểu không đủ cho cơm rau ba bữa? Tại sao con chúng ta vẫn không được học ở trường tốt?
Chúng ta chán vì chúng ta bị phụ thuộc.
Khi đi học bố mẹ xin trường xin lớp. Khi đi làm bố mẹ chúng ta mua chỗ cơ quan. Lấy vợ lấy chồng bố mẹ cũng cho tiền làm nhà mua đất. Chúng ta đang sống theo kiểu cuốn chiếu: thế hệ này sống cho thế hệ đi trước. Chúng ta sống cuộc sống bố mẹ chúng ta muốn, theo đuổi giấc mơ bố mẹ chúng ta có, cũng như cách bố mẹ chúng ta đã sống cuộc sống của ông bà ta vậy.
Chúng ta chán vì chúng ta thất vọng.
Khi còn nhỏ, chúng ta được dạy rằng chúng ta có rừng vàng biển bạc. Lớn lên rồi chúng ta mới biết rừng bị chặt phá, biển bị ô nhiễm. Động thực vật quý hiếm của chúng ta dần dần biến mất. Tài nguyên thiên nhiên bị bán dần bán mòn. Lần đầu tiên ra nước ngoài, chúng ta bàng hoàng nhận ra rằng nước chúng ta chưa giàu, cũng chưa văn minh lắm. Hộ chiếu của chúng ta bị một số nhân viên hải quan nhiều nước nhìn với ánh mắt kì lạ.
Chúng ta chán vì tài năng của chúng ta không được công nhận.
Chúng ta dù có giỏi đến đâu vẫn không thể nào có được vị trí xứng đáng với mình chỉ vì vị trí đó đã được ưu ái dành riêng cho cô cháu cưng của vị giám đốc. Chúng ta có tự mày mò chế tạo được máy bay thì tự nhiên có một ngày người ở trên đi xuống cấm chúng ta không được phát huy tài năng của mình nữa. Chúng ta có đơn thương độc mã viết ra được một trò chơi nổi tiếng cả thế giới cũng chẳng có ai đến học hỏi kinh nghiệm, mà chỉ chăm chăm xăm soi ta kiếm được bao nhiêu, đóng thuế bao nhiêu.
Chúng ta chán vì chúng ta mất phương hướng, không có tấm gương để noi theo.
Chúng ta biết học từ ai khi mà không ít thầy giáo trở thành côn đồ, bạo lực học đường thành nỗi ám ảnh của không ít bạn, khi mà những người nổi tiếng lại gắn liền với “sốc", “sex", “lộ hàng" thậm chí là nude 100%?
Cái chán tuổi 20 là cái chán rất đẹp”. Khác tuổi 40
Vậy nhưng, ‘một ông anh’ đi trước đã nói với mình: “Cái chán của tuổi 20 các em rất khác với cái chán lứa tuổi 40 bọn anh.
Nếu cái chán tuổi 40 là cái chán khiến người ta mệt mỏi, tuyệt vọng thì cái chán tuổi 20 lại cho người ta năng lượng để làm cái gì đó cho hết chán: học một kỹ năng mới, cùng bạn thực hiện một dự án kinh doanh, đi đây đi đó, …


Tuổi 20 đói cảm xúc, khát cảm hứng
Tuổi 20 chúng ta có một bộ não trẻ trung không ngừng nghỉ, đói cảm xúc, khát cảm hứng, luôn luôn tìm kiếm những cái mới. Chúng ta dễ dàng chán khi chúng ra nhận ra mọi thứ xung quanh đều cũ và tẻ nhạt. Chúng ta phải làm gì để mọi thứ không còn cũ và tẻ nhạt nữa? Cái chán tuổi 20 thôi thúc chúng ta thay đổi.
Câu hỏi đặt ra bây giờ là: Liệu chúng ta có sẵn lòng thay đổi hay không? Chúng ta có đủ tự trọng để từ bỏ quyền lợi con ông cháu cha của chính chúng ta khi gia đình sắp xếp cho chỗ làm tốt? Chúng ta có đủ đam mê để sống cuộc sống của chính chúng ta thay vì theo đuổi một con đường bố mẹ đã vạch sẵn? Chúng ta có đủ dũng cảm để lấy giấy phạt thay vì đưa tiền nhanh cho cảnh sát giao thông? Chúng ta có đủ tỉnh táo để nhìn vào những thói hư tật xấu của thế hệ đi trước và tự hứa với mình rằng mình sẽ không lặp lại?
CHÁN nhưng không NẢN
Tuổi 20, chúng ta chán nhưng chúng ta không nản. 10 năm, 20 nữa chúng ta sẽ là những người thầy, phụ huynh, lãnh đạo của đất nước. Có thể chúng ta không quyết định được điều gì khiến chúng ta chán, chúng ta vẫn có thể lựa chọn cách chúng ta sẽ chán như thế nào.
(Từ “chúng ta” được tác giả sử dụng trong bài này với mục đích duy nhất để tác giả tự an ủi rằng mình không đơn độc, chứ không có ý định đại diện cho bất kỳ một thế hệ nào.)

Danh ngôn về Tình bạn

Bạn tui rủ tui về nhà nó chơi trong 1 tháng. Lái xe xa thiệt nhưng tà tà đi chơi, có gì mà vội... Nó nói: Từ ngày tao rút về Eureka, xa lánh chốn Bolsa và San Jose là tao thấy nhẹ nhõm hẳn ra.  Mày cứ thích chui rúc trong mấy cái ghetto nên sớm muộn gì mày cũng khổ thôi. Nó kéo tui đi bộ ra biển câu cá, hay làm vườn... Nó như một ẩn sĩ. Vậy mà vui. Nó khuyên tui hãy "xả" chứ đừng "chấp", hãy "buông" chứ đừng "bám", cái gì quên được thì hãy quên. Qua sóng gió, tui thấy được mặt thật của những người từng quen biết hay là "bạn" của mình. Sai lầm lớn nhất là tui đã quá vội tin người, đã quá tốn kém thời gian và tiền bạc với Paltalk, Facebook, Yahoo Messenger...
1. Một trong những hạnh phúc lớn của đời sống là tình bạn và một trong những hạnh phúc lớn của tình bạn là có người để gửi gắm một bí mật, một tâm tư.(Manzôni)
2. Lòng trung thành là điều tốt đẹp nhất bạn có thể đem trao tặng một người . Sự thật ,lòng tin cậy , tình bạn và tình yêu đều tuỳ thuộc vào điều đó cả.(Elviisresley )
3. Hãy cho đi cái mà bạn có . Đối với ai đó thì món quà ấy mang một ý nghĩa sâu sắc mà bạn không ngờ. (Hrnry Wadsworth - Longellow)
4. Chân thật và thẳng thắn là bước đầu cần thiết làm nảy nở và củng cố mối quan hệ bạn bè .(Lênin)
5. Bạn là người chúng ta tin cậy để ta tự tin.(F.Perier)
6. Cuộc đời chỉ là một chuỗi những cơ hội ngẫu nhiên . Cái khó là nắm bất cơ hội mà hành động . Đừng bao giờ để vuột mất."Không phải ngày nào bạn cũng gặp cơ hội may đâu " . (George Besnard-Shaw )
7. Bạn đứng hận thù nếu ta cứ hận thù thì trật tự mới sẽ chỉ là trật tự cũ mà thôi ...Chúng ta phải đem hận thù gặp gỡ yêu thương , sức mạnh vật chất gặp gỡ sức mạnh tinh thần . ( Martin Luther Kinh.JK )
8. Không có gì thiêng liêng hơn tình đồng loại . Bố mẹ yêu con , con yêu bố mẹ . Nhưng các bạn ạ , cái đó không có gì lạ , vì ngay con vật cũng biết yêu bố mẹ của nó . Nhưng gắn bó với nhau bằng huyết thống thì chỉ có con người mới có khả năng ấy .(Gogol )
9. Bao lâu bạn còn tự tin ở bạn thì người khác còn tin ở bạn .( cynda Willams )
10. Thời gian hay khoảng cách đều không làm giảm được tình bạn . ( Ghersen )
11. Tình bạn đòi hỏi sự thông cảm sâu xa giữa những người bạn . Nếu không , tình bạn không thể nảy sinh hoặc tồn tại. ( Saint Francis De sales )
12. Hãy cho hết những gì bạn nhận được .Và hãy lắng nghe tiếng gọi của lòng thương xót .Đừng nghĩ rằng cái ít ỏi bạn cho đi là to lớn .Và cái to lớn bạn nhận được là ít ỏi .(Phoebe Vary )
13. Không phải tất cả những người cười với ta đều là bạn cũng không phải tất cả những người làm ta bực mình đều là kẻ thù của ta . ( Ngạn ngữ Mông Cổ )
14. Trong tình bạn , Nếu không sẵn sàng lònh tha thứ cho nhau những lỗi lầm nhỏ mọn thì không sao bền vững được .
15. Tự ái là thuốc độc giết chết tình bạn . (Balzac)
16. Tình bạn đó là một tâm hồn trong hai cơ thể. ( Aristoteles )
17. Tình bạn như ngọn lửa hồng trong không gian giá lạnh .( Nguy Nguy )
18. Đừng để ai phiền trách bạn . Trong mọi việc nếu bạn không thành công thì hãy cho là lỗi tại bạn . Đừng đổ lỗi cho ai . ( Earvin )
19. Kẻ lấy thân thế chơi với nhau , thân thể đổ là bạn hết . Kẻ lấy của cải chơi với nhau , của cải hết là mất bạn ( Vân Trung Tư )
20. Ai không hề cảm thấy cái hấp dẫn của một tình bạn chân thật , bất vị lợi , nguời ấy không biết được hạn phúc mà một người có thể nhận được ở một người . ( Young )
21. Thông cảm nỗi khổ của bạn là tốt mà ra tay tiếp cứu họ còn hay hơn . (voltaire )
22. Bạn hãy cười và thể gian sẽ cười với bạn .
Bạn hãy khóc và bạn khóc cô đơn .(E.W.Wilcox )
23. Bạn hãy dạy cho họ biết sống làm sao và bài học khó hơn nữa biết bao là chết làm sao . (B.porteus)
24. Khi bạn thấy khó chịu về lỗi của người khác , bạn hãy xét mình lại và coi xem bạn có làm như họ vậy không . ( Marc-Aurele)
25. Dám và thử thánh là những trận chiến . Nếu bạn thua một lần , hai lần hoặc nhiều lần nữa , bạn háy giao chiến lại rồi sẽ được lúc bạn toàn thắng .(Epictete)
26. Bạn đau khổ : bạn hãy nhẫn nại .Đau khổ hiện giờ không thiệt cho tương lai bạn , Bạn không khát vọng quá cũng không sợ hãi quá , Bạn coi sự thanh thản tâm hồn như một quả quý , nhờ đau khổ làm cho nó cứng rắn và chịu đựng thản nhiên muôn nghìn rắc rối của cuộc đời . ( De Charnage )
27. Chúng ta sống với các khuyết điểm như những mùi hôi của ta . Chúng ta không hay biết gì nhưng chúng làm cho người khac khó chịu thôi .( BA de )
28. Bạn hãy hiền dịu bao dung với hết tất cả mọi người trừ chính mình .(joubert )
29. Mỗi người có trong đời mình những trang sách mà mình không biết và được viết bởi công trạng của người khác .(G.Guyau )
30. Bạn đừng làm một điểm trên vong tròn mà phải làm một trng tân điểm . ( Luc miriam )
31. Làm cho người khác tốt hơn đó alf cách duy nhát làm cho người ta hạnh phúc hơn .(Ampere)
32. Bạn đừng phán xét hạt tiêu theo hình dáng nhỏ bé của nó , hãy nếm nó và bạn sẽ cảm thấy nó cay cỡ nào . ( Ngạn ngữ Ả Rập )
33. Nếu ai nói xấu bạn mà đúng thì sửa lỗi .Nếu họ nói bậy thì cười thôi .(Epictete )
34. Nếu đẹp , bạn hãy đáng với nhan sắc của mình , nếu xấu bạn hãy làm cho người ta quên cái xấu của bạn bằng kiến thức của bạn . (Nicole)
35. Bạn hãy nhớ bạn là con người và đừng tự làm mình hèn hạ . ( Cổ ngạn )
36. Nếu chẳng may bạn phạm phải lỗi lầm , kể cả những lỗi lầm lớn , hãy luôn nhớ rằng còn cơ hội may khác cho bạn chuộc lỗi . Thất bại không phải là vấp ngã , mà là cứ nằm lì sau khi ngã . ( Mary )
37. Chúng ta không thể nói chính xác lúc nào tình bạn hình thành . Cứ nhỏ từng giọt nước vào ly , sẽ có lúc một giọt nước làm tràn ly . Cũng vậy , trong mỗi chuối những điều dễ thương , tử tế , sẽ có một điều làm con tim tràn đầy .(Samuel )
38. Hãy giữ một người bạn chân thành với cả hai tay của bạn . ( tục ngữ )
39. Ai cũng tự nhiên cảm thấy rằng tất cả những tình cảm tốt đẹp trên thế giới này không giá trị bằng một hành động yêu thương . ( Jamé Russell )
40. Nếu bạn phải hỏi tình bạn giá bao nhiêu thì bạn không đủ tiền mua đâu . ( Christopher )

Nếu bạn không thể nâng gánh nặng lên khỏi lưng người khác, đừng rời khỏi. Hãy cố gắng làm nhẹ nó.
If you cannot lift the load off another's back, do not walk away. Try to lighten it.Frank Tyger
Trong sự cô đơn, trong đau ốm, trong bối rối - nhận thức về tình bạn khiến ta có thể bước tiếp, thậm chí ngay cả khi bạn ta bất lực không thể giúp ta. Họ ở đó là đủ rồi. Tình bạn không phai nhạt bởi không gian hay thời gian, bởi sự giam cầm của chiến tranh, bởi khổ đau hay sự im lặng. Chính trong những thứ đó mà nó bắt rễ sâu nhất. Chính từ những thứ đó mà nó nở hoa.
In loneliness, in sickness, in confusion-the mere knowledge of friendship makes it possible to endure, even if the friend is powerless to help. It is enough that they exist. Friendship is not diminished by distance or time, by imprisonment or war, by suffering or silence. It is in these things that it roots most deeply. It is from these things that it flowers.Pam Brown
Đau đớn biết bao khi một người bạn ra đi - và chỉ để lại sau lưng sự im lặng.
Odd how much it hurts when a friend moves away- and leaves behind only silence.Pam Brown
Tình bạn có thể vượt qua hầu hết mọi thứ và phát triển trên mảnh đất cằn cỗi; nhưng nó cần thỉnh thoảng bồi phủ một chút với thư từ và các cuộc điện thoại và những món quà nhỏ bé ngớ ngẩn để nó không chết khô.
A friendship can weather most things and thrive in thin soil; but it needs a little mulch of letters and phone calls and small, silly presents every so often - just to save it from drying out completely.Pam Brown
Hãy nâng niu thời gian bạn có và những kỷ niệm chung... làm bạn ai đó không phải là cơ hội mà là trách nhiệm ngọt ngào.
Cherish the time you have, and the memories you share... being friends with someone is not an opportunity but a sweet responsibility.Khuyết danh
Khen ngợi tôi, và tôi có thể sẽ không tin bạn.
Chỉ trích tôi, và tôi có thể sẽ không thích bạn.
Tảng lờ tôi, và tôi có thể sẽ không tha thứ cho bạn.
Khuyến khích tôi, và tôi có thể sẽ không quên bạn.
Yêu mến tôi, và tôi có thể sẽ bị buộc phải yêu mến bạn.
Flatter me, and I may not believe you.
Criticize me, and I may not like you.
Ignore me, and I may not forgive you.
Encourage me, and I will not forget you.
Love me and I may be forced to love you.
Người bạn thực sự biết điểm yếu của bạn nhưng chỉ cho bạn thấy điểm mạnh; cảm nhận được nỗi sợ của bạn nhưng củng cố niềm tin; thấy được những lo lắng của bạn nhưng giúp bạn giải phóng tinh thần; nhận ra những điều bạn bất lực nhưng nhấn mạnh những điều bạn có thể làm.
A true friend knows your weaknesses but shows you your strengths; feels your fears but fortifies your faith; sees your anxieties but frees your spirit; recognizes your disabilities but emphasizes your possibilities.
Bạn là người ta cảm thấy thoải mái khi ở cùng, ta sẵn lòng trung thành, đem lại cho ta lời chúc phúc và ta cảm thấy biết ơn vì có họ trong đời.
A friend is one with whom you are comfortable, to whom you are loyal, through whom you are blessed, and for whom you are grateful.
Tình bạn tươi tốt bên suối nguồn tha thứ.
Friendship flourishes at the fountain of forgiveness.William Arthur Ward
Một người bạn là người mà ta có thể trút ra tất cả trái tim mình, trái tim đầy tro trấu, biết rằng những bàn tay dịu dàng nhất sẽ cầm lấy nó và sàng lọc, giữ lại những gì đáng giữ, và với hơi thở của lòng tốt, thổi đi tất cả những phần thừa.
A friend is one to whom one may pour out all the contents of one's heart, chaff and grain together, knowing that the gentlest of hands will take and sift it, keep what is worth keeping, and with a breath of kindness, blow the rest away.Khuyết danh
Đôi khi tình bạn có nghĩa là làm chủ nghệ thuật xác định đúng thời điểm. Có thời điểm cho sự im lặng. Có thời điểm cần buông tay và để bạn mình lao vào vận mệnh của chính họ. Và có thời điểm để chuẩn bị nhặt lên những mảnh vỡ sau khi tất cả đã kết thúc.
Sometimes being a friend means mastering the art of timing. There is a time for silence. A time to let go and allow people to hurl themselves into their own destiny. And a time to prepare to pick up the pieces when it's all over.Khuyết danh
Bạn bè là những người hiếm hoi hỏi han bạn và rồi chờ để nghe câu trả lời.
Friends are those rare people who ask how you are and then wait to hear the answer.Khuyết danh
Tình bạn giống như sức khỏe tốt, giá trị của nó ít được nhận ra cho tới khi nó đã bị đánh mất.
Friendship is like sound health, the value of it is seldom known until it is lost.Khuyết danh
Ai cũng lắng nghe điều bạn phải nói. Bạn bè lắng nghe điều bạn nói. Bạn thân lắng nghe điều bạn không nói.
Everyone hears what you have to say. Friends listen to what you say. Best friends listen to what you don't say.Khuyết danh
Không có thứ gì gọi là 'người lạ', chỉ có bạn bè mà ta chưa gặp mà thôi.
There are no such things as strangers, only friends that we have not yet met.Khuyết danh
Bạn tốt khó tìm, khó bỏ lại, và không thể quên được.
Good friends are hard to find, harder to leave, and impossible to forget.Khuyết danh
Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Don't be dismayed at goodbyes, a farewell is necessary before you can meet again and meeting again, after moments or lifetimes, is certain for those who are friends.Richard Bach
Không sự cách biệt về không gian hay thời gian nào có thể làm yếu đi tình bạn của những người thực tâm bị thuyết phục bởi giá trị của nhau.
No distance of place or lapse of time can lessen the friendship of those who are thoroughly persuaded of each other's worth.Robert Southey
Đừng bao giờ giải thích; bạn bè thật sự không cần nó, và kẻ thù đằng nào cũng chẳng tin bạn đâu.
Never explain; your real friends don't need it, and your enenmys won't believe you anyways.Khuyết danh
Nếu tất cả bạn bè tôi nhảy khỏi cây cầu, tôi sẽ không theo đâu, tôi sẽ là người ở bên dưới để đón họ khi họ rơi xuống.
If all my friends jumped off a bridge, I wouldn't follow, I'd be the one at the bottom to catch them when they fall.Khuyết danh
Chúng ta đều là thiên thần chỉ có một chiếc cánh, và ta phải ôm lấy lẫn nhau để học bay.
We are all angles with one wing, and we must embrace each other to learn to fly.Khuyết danh
Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
A friend is like the north star, you look to them when you lose your way.Khuyết danh
Câu hỏi không phải là liệu bạn có sẵn sàng chết vì bạn mình không, mà là bạn có người bạn nào đáng để mình chết không?
The question is not would you die for a friend, but do you have a friend worth dying for?Khuyết danh
Ở đâu đó có người đang mơ về nụ cười của bạn, ở đâu đó có người cảm thấy sự có mặt của bạn là đáng giá, vì vậy khi bạn đang cô đơn, buồn rầu và ủ rũ, hãy nhớ ràng có ai đó, ở đâu đó đang nghĩ về bạn.
Somewhere there's someone who dreams of your smile, somewhere there's someone who finds your presence worthwhile, so when you are lonely, sad and blue, remember there is someone, somewhere thinking of you.Khuyết danh
Thật tuyệt diệu khi hai người lạ trở thành bạn tốt của nhau, nhưng thật buồn khi hai người bạn tốt trở thành hai người lạ.
It's really amazing when two stranges become the best of friends, but it's really sad when the best of friends become two strangers.Khuyết danh
Nhiều người sẽ bước qua cuộc đời bạn, nhưng chỉ vài người để lại dấu chân trong tim bạn.
Many people will walk in and out of your life, but only few will leave footprints in your heart.Khuyết danh
Nếu tôi có một ngôi sau cho mỗi lần bạn khiến tôi cười, tôi sẽ có cả bầu trời đêm trong lòng bàn tay.
If I had a star for everytime you made me smile, I'd have the whole evening sky in the palm of my hand.Khuyết danh
Đôi lúc ai đó nói một điều thật nhỏ bé nhưng lấp đầy sự trống rỗng to lớn trong trái tim ta.
Sometimes someone says something really small, and it just fits right into this empty place in your heart.Angela Chase
Bạn là người vươn ra tìm tay ta và chạm đến trái tim ta.
A friend is someone who reaches out for your hand and touches your heartKhuyết danh
Mất đi một người bạn cũng như mất đi một cánh tay. Thời gian có thể chữa lành nỗi đau, nhưng sự thiếu hụt không bao giờ được lấp đầy.
The loss of a friend is like that of a limb. Time may heal the anguish of the wound, but the loss cannot be repaired.Robert Southey
Hãy nhớ tới tôi và cười, bởi thà quên tôi đi còn hơn nhớ tới tôi và khóc.
Remember me and smile, for it's better to forget than to remember me and cry.Dr Seuss
Tôi mừng vì chúng ta có thời gian ở bên nhau chỉ để cười và hát một bài hát, dường như chúng ta vừa mới bắt đầu, và trước khi bạn nhận ra, thời gian ta ở bên nhau đã trôi qua.
I’m glad we had the times together just to laugh and sing a song, seems like we just got started and then before you know it, the times we had together were gone.Dr Seuss
Bạn bè có ích không phải chỉ bởi họ sẽ lắng nghe ta, mà còn bởi họ sẽ cười nhạo ta; Qua họ, chúng ta học được đôi chút khách quan, đôi chút khiêm tốn, đôi chút nhã nhặn; Chúng ta học được những nguyên tắc của cuộc đời và trở thành người chơi tốt hơn trong cuộc chơi.
Friends are helpful not only because they will listen to us, but because they will laugh at us; Through them we learn a little objectivity, a little modesty, a little courtesy; We learn the rules of life and become better players of the game.Will Durant
Chừng nào mà kỷ niệm về những người bạn thân thương vẫn sống trong tim tôi, tôi sẽ nói rằng đời tốt đẹp.
So long as the memory of certain beloved friends lives in my heart, I shall say that life is good.Helen Keller
Cùng bước với một người bạn trong bóng tối tốt hơn là bước một mình trong ánh sáng.
Walking with a friend in the dark is better than walking alone in the light.Helen Keller
Để có bạn bè, đầu tiên bạn phải làm một người bạn đã.
In order to have friends, you must first be one.Elbert Hubbard
Bạn bè là những người biết rõ về bạn mà vẫn yêu bạn.
The friend is the man who knows all about you, and still likes you.Elbert Hubbard
Cách duy nhất để có một người bạn là hãy làm một người bạn.
The only way to have a friend is to be one.
Một trong những điều sung sướng của bạn cũ là bạn có thể ngu ngốc khi ở bên họ.
It is one of the blessings of old friends that you can afford to be stupid with them.
Tình bạn, cũng giống như sự bất tử của linh hồn, quá tốt đẹp để tin được.
Friendship, like the immortality of the soul, is too good to be believed.
A friend may well be reckoned the masterpiece of nature.Ralph Waldo Emerson
Tình bạn nhân đôi niềm vui và chia sẻ nỗi buồn.
Friendship doubles your joys, and divides your sorrows.Khuyết danh
Sách hay, cũng như bạn tốt, ít và được chọn lựa; chọn lựa càng nhiều, thưởng thức càng nhiều.
Good books, like good friends, are few and chosen; the more select, the more enjoyable.Louisa May Alcott
Một người bạn trung thành là tuyến phòng thủ mạnh mẽ; và người tìm thấy anh ta đã tìm thấy một báu vật.
A faithful friend is a strong defense; And he that hath found him hath found a treasure.Louisa May Alcott 
"Ở lại" là một từ tuyệt diệu trong ngôn từ của tình bạn.
"Stay" is a charming word in a friend's vocabulary.Louisa May Alcott
Thử thách của tình bạn là sự trợ giúp lẫn nhau trong nghịch cảnh, và hơn thế, trợ giúp vô điều kiện.
The test of friendship is assistance in adversity, and that, too, unconditional assistance.Mahatma Gandhi
Trong bạn, tôi tìm thấy một nửa bản thân tôi.
In my friend, I find a second self.Isabel Burton
Tình yêu thật sự đã hiếm, tình bạn thật sự còn hiếm hơn.
Rare as is true love, true friendship is rarer.La Fontaine
Tình bạn nhân lên niềm vui và chia bớt đau buồn.
Friendships multiply joys and divide griefs.
Ai nói tốt về tôi sau lưng tôi chính là bạn của tôi.
He's my friend that speaks well of me behind my back.
Không ai có thể hạnh phúc mà không có bạn bè, hay chắc chắn về bạn bè mình cho tới khi gặp bất hạnh.
No man can be happy without a friend, nor be sure of his friend till he is unhappy.
Tình bạn thì hiếm, nhưng bạn bè thì không hiếm.
There is a scarcity of friendship, but not of friends.Thomas Fuller
Bạn là người luôn nắm tay ta, cho dù ta ở cách xa đến thế nào. Bạn là người luôn ở đó, và luôn luôn, sẽ luôn luôn quan tâm. Bạn chính là cảm giác vĩnh hằng ở trong tim.
A friend is a hand that is always holding yours, no matter how close or far apart you may be. A friend is someone who is always there and will always, always care. A friend is a feeling of forever in the heart.Khuyết danh
Phần lớn sức sống của tình bạn nằm trong việc tôn trọng sự khác biệt, không chỉ đơn giản là thưởng thức sự tương đồng.
Much of the vitality in a friendship lies in the honouring of differences, not simply in the enjoyment of similarities.Khuyết danh
Tình bạn là món quà trân bảo, và mỗi khi tôi nói chuyện với bạn, tôi cảm thấy mình đã trở nên giàu có hơn.
Friendship is a treasured gift, and every time I talk with you I feel as if I'm getting richer and richer.Khuyết danh
Dù chúng ta đang ở đâu, chính bạn hữu đã tạo nên thế giới.
Wherever we are, it is our friends that make our world.Henry Drummond
Tình bạn là bầu rượu của cuộc đời: nhưng tình bạn mới... không mạnh cũng không trong.
Friendship's the wine of life: but friendship new... is neither strong nor pure.Edward Young
Một người bạn đáng giá tất cả những chướng ngại vật mà chúng ta phải vượt qua.
A friend is worth all hazards we can run.Edward Young
Tình bạn xuất phát từ trái tim không thể bị nghịch cảnh đóng băng, cũng như nước chảy từ con suối không thể bị đông lại trong mùa đông.
Friendship that flows from the heart cannot be frozen by adversity, as the water that flows from the spring cannot congeal in winter.James Fenimore Cooper
Bạn cũ là lời chúc phúc tuyệt vời trong những năm sau này của cuộc đời. Chỉ nửa lời cũng đủ để chuyển tải ý nghĩa. Họ có ký ức về những kỷ niệm giống ta, có cùng cách nghĩ giống ta. Tôi có những mối quan hệ sơ khai có thể trở nên thân thiết với tôi, vì bản chất của tôi là tràn đầy thương yêu, nhưng liệu họ rồi có thể trở thành bạn cũ không?
Old friends are the great blessings of one's later years. Half a word conveys one's meaning. They have a memory of the same events, have the same mode of thinking. I have young relations that may grow upon me, for my nature is affectionate, but can they grow [To Be] old friends?Horace Walpole
Bạn không bao giờ thực sự phân biệt được bạn và thù cho tới khi mặt băng vỡ.
You never really know your friends from your enemies until the ice breaks.Khuyết danh
Tình bạn giống như được no bụng với món thịt bò quay; tình yêu giống như được rượu sâm panh làm phấn chấn.
The feeling of friendship is like that of being comfortably filled with roast beef; love, like being enlivened with champagne.

Samuel Johnson

 136 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Tình bạn, cũng như tình yêu, bị sự thiếu vắng kéo dài phá hủy, dù nó có thể trở nên mạnh mẽ hơn nhờ những xa cách ngắn tạm thời.
Friendship, like love, is destroyed by long absence, though it may be increased by short intermissions.

Samuel Johnson

 106 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Khi nghĩ về những người bạn đồng hành đã rời ta, chúng ta cảm thấy cô đơn gấp đôi.
When thinking about companions gone, we feel ourselves doubly alone.

Walter Scott

 209 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Bạn gặp những người sẽ quên bạn. Bạn sẽ quên những người mình gặp. Nhưng đôi khi bạn gặp những người mình không thể quên. Đó là 'bạn bè'.
You meet people who forget you. You forget people you meet. But sometimes you meet those people you can't forget. Those are your 'friends.'

Khuyết danh

 243 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Bạn bè là người biết lời hát trong trái tim bạn và có thể hát lại nó cho bạn nghe dù bạn đã quên lời.
A friend is someone who knows the song in your heart and can sing it back to you when you have forgotten the words.

Khuyết danh

 286 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Đừng đi trước tôi; tôi có thể sẽ không theo. Đừng đi sau tôi; tôi có thể sẽ không dẫn lối. Hãy đi bên cạnh và trở thành bạn của tôi.
Don't walk in front of me; I may not follow. Don't walk behind me; I may not lead. Just walk beside me and be my friend.

Albert Camus

 447 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Bạn bè, bạn và tôi... bạn đưa tới một người bạn nữa... và rồi có ba người... chúng ta bắt đầu nhóm... vòng bạn bè của chúng ta... và như vòng tròn đó... không có điểm bắt đầu hay kết thúc.
Friends, you and me... you brought another friend... and then there were three... we started our group... our circle of friends... and like that circle... there is no beginning or end.

Eleanor Roosevelt

 189 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Hãy đếm tuổi của bạn bằng số bạn bè chứ không phải số năm. Hãy đếm cuộc đời bạn bằng nụ cười chứ không phải bằng nước mắt.
Count your age by friends, not years Count your life by smiles, not tears.

John Lennon

 553 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Khoái cảm nhục dục sẽ trôi qua và biến mất, nhưng tình bạn giữa chúng ta, sự tin tưởng lẫn nhau, niềm vui sướng của con tim, sự say mê của tâm hồn, những điều này không tan đi và không thể bị phá hủy.
Sensual pleasure passes and vanishes, but the friendship between us, the mutual confidence, the delight of the heart, the enchantment of the soul, these things do not perish and can never be destroyed.

Voltaire

 306 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Tình bạn là cuộc hôn nhân của linh hồn, và cuộc hôn nhân này có thể gặp phải li dị.
Friendship is the marriage of the soul, and this marriage is liable to divorce.

Voltaire

 131 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Nếu bạn thấy một người bạn không có nụ cười, hãy lấy nụ cười của mình cho người đó.
If you see a friend without a smile; give him one of yours.

Khuyết danh

 519 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Chúng ta đều đi những con đường khác nhau trong đời, nhưng dù chúng ta đi tới đâu, chúng ta cũng mang theo mình một phần của nhau.
We all take different paths in life, but no matter where we go, we take a little of each other everywhere.

Khuyết danh

 336 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Một nụ hôn phá tan khoảng cách giữa tình bạn và tình yêu.
One kiss breaches the distance between friendship and love.

Khuyết danh

 434 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Những người bạn tốt thật sự khó tìm, khó rời xa và không thể quên.
Truly great friends are hard to find, difficult to leave, and impossible to forget.

Khuyết danh

 334 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Cho dù chúng ta đã thay đổi và đều tìm được chỗ của mình trên thế giới này, chúng ta đều biết khi lệ rơi và nụ cười lan tỏa trên gương mặt, chúng ta sẽ đến với nhau, vì dù thế giới điên cuồng này có đưa ta đến đâu, không gì sẽ thay đổi tới mức chúng ta không còn là bạn nữa.
Even though we've changed and we're all finding our own place in the world, we all know that when the tears fall or the smile spreads across our face, we'll come to each other because no matter where this crazy world takes us, nothing will ever change so much to the point where we're not all still friends.

Khuyết danh

 338 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Với thế giới, bạn có thể chỉ là một người, nhưng với một người, bạn có thể là cả thế giới.
To the world you may be just one person, but to one person you may be the world.

Khuyết danh

 627 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Đôi khi bạn dựng lên những bức tường không phải để ngăn người khác ở bên ngoài, mà để xem ai đủ quan tâm phá vỡ chúng.
Sometimes you put walls up not to keep people out, but to see who cares enough to break them down.

Khuyết danh

 528 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Bạn là người hiểu được quá khứ của ta, tin vào tương lai ta và chấp nhận ta như chính bản thân ta.
A friend is someone who understands your past, believes in your future, and accepts you just the way you are.

Khuyết danh

 352 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Không người nào có thể tự do trưởng thành trên đời này và có một cuộc sống hoàn hảo mà không có ít nhất một người hiểu.
No one can develop freely in this world and find a full life without feeling understood by at least one person.

Paul Tournier

 111 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Nếu có một ngày chúng ta không thể ở cùng nhau, hãy giữ tôi trong trái tim bạn, tôi sẽ ở đó mãi mãi.
If there ever comes a day when we can't be together keep me in your heart, I'll stay there forever.

A. A. Milne

 186 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Nếu có một ngày mai chúng ta không ở bên nhau... có điều này bạn phải luôn nhớ. Bạn can đảm hơn bạn tin tưởng, mạnh mẽ hơn vẻ ngoài và khôn ngoan hơn bạn nghĩ. Nhưng điều quan trọng nhất là, thậm chí dù chúng ta xa cách nhau... tôi sẽ mãi ở bên cạnh bạn.
If ever there is tomorrow when we're not together... there is something you must always remember. You are braver than you believe, stronger than you seem, and smarter than you think. But the most important thing is, even if we're apart... I'll always be with you.

A. A. Milne

 195 người thích    thích danh ngôn Thích    
~*~
Đừng bao giờ quên tôi, bởi nếu tôi nghĩ bạn sẽ quên tôi, tôi sẽ không bao giờ ra đi.
Never forget me, because if I thought you would, I'd never leave.A. A. Milne
Trách bạn kín đáo nhưng khen bạn công khai.
Reprove your friends in secret, praise them openly.Publilius Syrus
Bạn trong cơn hoạn nạn mới là bạn chân tình.
A friend in need is a friend in deed.Ngạn ngữ
Sự giàu sang tạo nên bạn bè và sự hoạn nạn thử thách họ.
Prosperity makes friends and adversity tries them.Khuyết danh
Có ba người bạn trung thành: một người vợ tấm cám, một con chó nuôi từ bé và một số tiền dự trữ.
There are three faithful friends: an old wife, an old dog, and ready money.Benjamin Franklin
Hãy chậm rãi khi chọn bạn, và càng chậm hơn khi thay bạn,
Be slow in choosing a friend, slower in changing.Benjamin Franklin
Tình bạn luôn luôn là dầu xoa dịu tốt nhất cho nỗi đau vì thất vọng trong tình yêu.
Friendship is certainly the finest balm for the pangs of disappointed love.
Kinh doanh, bạn biết đấy, có thể mang cho bạn tiền bạc, nhưng tình bạn thì hiếm khi nào.
Business, you know, may bring you money, but friendship hardly ever does.Jane Austen
Tình bạn thực sự có thể mang lại tri thức thực sự. Nó không phụ thuộc vào bóng tối hay sự ngu dốt.
True friendship can afford true knowledge. It does not depend on darkness and ignorance.   
Điều nhiều nhất tôi có thể làm được cho bạn mình là đơn thuần làm một người bạn.
The most I can do for my friend is simply be his friend.
Ngôn ngữ của tình bạn không phải là ngôn từ mà là ý nghĩa.
The language of friendship is not words but meanings.
Không gì làm trái đất bao la hơn là có bạn bè ở phương xa; chính họ tạo nên kinh độ và vĩ độ.
Nothing makes the earth seem so spacious as to have friends at a distance; they make the latitudes and longitudes
Tôi có ba chiếc ghế trong nhà mình; cái thứ nhất cho sự cô độc, cái thứ hai cho tình bạn, cái thứ ba cho xã hội.
I had three chairs in my house; one for solitude, two for friendship, three for society.Henry David Thoreau
Tình bạn của một người là thước đo tốt nhất giá trị của anh ta.
A man's friendships are one of the best measures of his worth.Charles Darwin
Giúp bạn bè khi họ cần thật dễ dàng, nhưng dành cho họ thời gian không phải lúc nào cũng thuận lợi.
To help a friend in need is easy, but to give him your time is not always opportune.Charlie Chaplin
Hãy thổi bùng lên ngọn lửa vui tươi đang lịm tắt với đôi cánh của tình bằng hữu, và hãy chuyển cho nhau chén rượu lạc quan.
Fan the sinking flame of hilarity with the wing of friendship; and pass the rosy wine.Charles Dickens
Ở ngôi đền Tình bạn, đừng bao giờ nói từ chết; hãy để ly rượu tình bạn không bao giờ cạn.
At the shrine of friendship never say die, let the wine of friendship never run dry.Victor Hugo
Tình bạn có thể và thường phát triển thành tình yêu, nhưng tình yêu thì không bao giờ dịu đi thành tình bạn.
Friendship may, and often does, grow into love, but love never subsides into friendship.Lord Byron