Friday, August 11, 2017

​Singapore làm gì để có những giáo viên giỏi nhất?

TTO - Những ngày qua, dư luận trong nước băn khoăn, lo lắng xung quanh điểm chuẩn đầu vào ngành sư phạm tiếp tục “chạm đáy”. Ở các nước có nền giáo dục phát triển, chẳng hạn Singapore, sinh viên sư phạm được tuyển ra sao? 
​Singapore làm gì để có những giáo viên giỏi nhất?
Một em nhỏ đang lắp ráp mô hình máy bay trong lớp học ở Singapore - Ảnh: Reuters
Để có đội ngũ nhà giáo có trình độ cao, Singapore tập trung vào vấn đề nòng cốt: đào tạo những giáo viên giỏi và những nhà lãnh đạo giáo dục hiệu quả.
Thực tế cho thấy chính phủ Singapore không chờ đợi những tài năng đột biến xuất hiện, mà thực sự từ giữa những năm 1980, họ đã phát triển một hệ thống toàn diện bao gồm từ việc tuyển chọn, đào tạo, đãi ngộ và phát triển các giáo viên cũng như các nhà lãnh đạo trường học.
Chọn người học "xịn", yêu nghề
Theo trang Asia Society, Bộ giáo dục đào tạo Singapore đã cẩn thận tuyển chọn những giáo viên tiềm năng từ 1/3 số học sinh thuộc nhóm dẫn đầu về thành tích học tập sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông.
Mặc dù thành tích học tập là yếu tố thiết yếu, nhưng một điều quan trọng không kém nữa ở những người được tuyển chọn phải là sự yêu thích, cam kết gắn bó với công việc giảng dạy.
Các giáo viên tiềm năng này trong thời gian đào tạo sẽ được hưởng mức trợ cấp tương đương 60% lương của giáo viên chính thức. Tuy nhiên vì được hưởng quyền lợi này nên họ cũng phải cam kết sẽ tham gia giảng dạy trong ít nhất 3 năm sau khi chính thức vào nghề.
Mọi giáo viên đều phải được đào tạo theo chương trình giảng dạy của Singapore tại Viện Giáo dục Quốc gia ở Đại học công nghệ Nanyang. Tại đây, tùy theo khởi điểm đầu vào họ sẽ lấy bằng cử nhân hay các học vị cao hơn.
Viện Giáo dục Quốc gia cũng có mối liên hệ mật thiết với các trường bởi chính tại các trường học cụ thể, những giáo viên cao cấp (master teacher) sẽ đóng vai trò dẫn dắt, chỉ bảo thêm cho mọi giáo viên mới ra trường trong nhiều năm.
Chế độ đãi ngộ xứng đáng
Hàng năm Bộ giáo dục đào tạo Singapore đều tiến hành kiểm tra mức lương khởi điểm của các ngành nghề khác nhau, theo đó sẽ có điều chỉnh mức lương dành cho các giáo viên mới ra nghề để đảm bảo trong mắt các tân cử nhân, nghề giáo cũng có sức hấp dẫn tương đương các ngành nghề khác.
Theo thời gian, mặc dù lương nhà giáo không tăng nhiều như lương các nghề khác, nhưng bù lại họ được tiếp cận với nhiều cơ hội khác nhau để có thể nắm giữ những vai trò khác ngoài cương vị một nhà giáo.
Mỗi năm, các giáo viên được hưởng 100 giờ dành cho phát triển nghề nghiệp. Điều này được thực hiện theo nhiều cách khác nhau.
Hoặc là họ sẽ tham gia các khóa học tại Viện Giáo dục Quốc gia tập trung vào một môn học nào đó hay kiến thức sư phạm, và cũng có thể giúp giáo viên có cơ hội lấy được những bằng cấp cao hơn.
Phần lớn khoảng thời gian dành cho phát triển nghề nghiệp này được thực hiện ngay tại ngôi trường mà giáo viên đó đang giảng dạy, và do chính các chuyên gia phát triển đội ngũ nhân lực của nhà trường đảm nhiệm.
Các chuyên gia đó có nhiệm vụ nhìn ra được những vấn đề tồn tại của trường, chẳng hạn vấn đề học toán của một nhóm học sinh, hay giới thiệu các phương pháp giảng dạy mới… từ đó phát triển nghề nghiệp cho các giáo viên.
Trường học nào cũng có một quỹ chuyên dùng để hỗ trợ phát triển cho giáo viên, trong đó có mở rộng những góc nhìn mới về giáo dục cho đội ngũ giáo viên, tạo điều kiện cho họ tới tham quan các mô hình giáo dục hiệu quả của những nước khác.
Năm 2010, Trung tâm giáo viên Singapore bắt đầu đi vào hoạt động để khuyến khích các giáo viên tích cực chia sẻ những phương pháp giảng dạy tốt nhất.
Cũng giống như mọi ngành nghề khác ở Singapore, hàng năm ngành giáo dục nước này đều có những phần thưởng tôn vinh cụ thể với các thành tựu, đóng góp xuất sắc của các nhà giáo cho sự nghiệp giáo dục.
Nhiều cơ hội phát triển sự nghiệp
Sau ba năm tham gia giảng dạy, các giáo viên sẽ được đánh giá thường niên để xem họ có tiềm năng phát triển theo hướng nào trong số 3 lộ trình liên quan tới lĩnh vực của họ: trở thành giáo viên cao cấp (tức là có thể chỉ dẫn cho những nhà giáo non kinh nghiệm hơn), các chuyên gia về chương trình giảng dạy hay nghiên cứu, hoặc trở thành nhà lãnh đạo trường học.
Những giáo viên có tiềm năng phát triển thành các nhà lãnh đạo trường sẽ được chuyển tới nhóm quản lý cấp trung và được đào tạo để có thể đảm nhiệm công việc trong vai trò mới.
Người ta sẽ đánh giá hiệu quả của các nhà quản lý cấp trung này để xem họ có tiềm năng trở thành các hiệu phó, và sau này là hiệu trưởng hay không.
Ở mỗi giai đoạn đều có một loạt những kinh nghiệm và chương trình đào tạo cần phải trang bị cho những người này để phục vụ cho công việc quản lý và thích ứng với sự chuyển đổi chuyên môn.
Người Singapore hiểu rất rõ, để có một nền giáo dục chất lượng cao và học sinh học tập xuất sắc, chắc chắn họ phải có được các nhà lãnh đạo trường học hiệu quả. Nền giáo dục công lập của Singapore hiện được xem là một trong những nền giáo dục tốt nhất thế giới. 
Bằng chứng là sinh viên nước này thường xuyên đạt thành tích cao trong các kỳ thi đánh giá chất lượng sinh viên quốc tế (PISA) theo các tiêu chuẩn sát hạch được công nhận toàn cầu của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD).
Chuyên gia giáo dục Mỹ Cheryl S. Williams, thuộc Liên hiệp mạng các trường phổ thông (CoSN) có trụ sở tại Washington D.C, sau khi tham quan hệ thống giáo dục Singapore đã thốt lên đi tới đâu cũng nghe người Singapore nói chuyện dành thời gian tìm hiểu xem các nền giáo dục khác đang làm gì.
Bà cho biết họ còn đánh giá những phương pháp hay, phù hợp với người dân sở tại, từ đó phát triển và triển khai vào thực tiễn.
Ðoàn đại biểu của CoSN đã tới thăm Viện Nghiên cứu giáo dục quốc gia Singapore (NIE) và nhìn nhận việc tạo nguồn nhân lực giáo viên tốt nhất đã giúp tạo ra những “vụ mùa” học sinh chất lượng nhất.
Tại Singapore, NIE là đơn vị chịu trách nhiệm tuyển chọn và đào tạo đội ngũ giáo viên có chất lượng tốt nhất có thể cho toàn quốc. Lẽ dĩ nhiên, đầu vào là bước quan trọng trước tiên để tuyển lựa giáo viên nguồn.
Các ứng viên sẽ trải qua kỳ thi tuyển chọn giáo viên khắt khe với tỉ lệ chọi khoảng 1/10. Muốn được tuyển, họ phải đạt điểm thi cao nhất trong bài kiểm tra theo tiêu chuẩn Anh, sau đó phải vượt qua cuộc phỏng vấn tổng quát của ban tuyển sinh.
NIE sẽ chịu trách nhiệm cung ứng nhân sự giáo viên cho hệ thống các lớp từ 1-12. Còn một chương trình đào tạo hai năm tại các trường cao đẳng công nghệ sẽ tạo nguồn giáo viên cho các cấp học nhỏ hơn như mẫu giáo, mầm non.
Nhân tố quan trọng đem lại thành công cho các chương trình đào tạo giáo viên của NIE chính là sự hợp tác chặt chẽ “ba bên” giữa NIE, Bộ Giáo dục Singapore và các trường trong nước.
Bộ ba này cùng đồng thuận quan điểm trong sứ mệnh cũng như tầm nhìn về việc đào tạo thế hệ “gõ đầu trẻ” có tư duy sáng tạo.
Theo đó, hình dung của họ về các giáo viên được đào tạo đạt chuẩn sẽ phải là: những người sáng tạo ra kiến thức chứ không chỉ hấp thụ kiến thức, những người đề xuất phương pháp học tập hiệu quả chứ không chỉ truyền đạt, những người kiến tạo môi trường học chứ không chỉ thực thi những gì yêu cầu, những người kiến tạo nên các học trò có cá tính chứ không chỉ các thành viên đơn thuần trong lớp, những người dẫn đầu các thay đổi trong giáo dục chứ không phải chạy theo.
Tiêu chuẩn tuyển chọn khắt khe
Nội dung phỏng vấn tuyển giáo viên sẽ xoay quanh việc đánh giá ứng viên ở nhiều phương diện khác nhau:
* Khả năng làm việc với những người trẻ trong quá trình giảng dạy.
* Khả năng biểu đạt các giá trị và đặc trưng trong cá tính và phẩm cách công dân của một giáo viên Singapore.
* Kỹ năng xem xét và thực hành chuyên môn, nỗ lực vì tập thể trong hoạt động học tập phục vụ cộng đồng (phương pháp vừa dạy vừa học, học tập dựa trên kinh nghiệm đồng thời cũng là hình thức phục vụ cộng đồng).
Việc phát triển nghề nghiệp cho giáo viên đã mang lại những kết quả giáo dục tuyệt vời ở ba nơi là Thượng Hải, Singapore và British Columbia (Canada).
Học Singapore cách tạo nguồn giáo viên giỏi
Một lớp học ở Singapore, học sinh đang đọc báo - Ảnh: AFP
Đó là nghiên cứu mới của Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và giáo dục quốc gia Mỹ.
Không nên dành nhiều thời gian đứng lớp!
Báo cáo nghiên cứu nhận ra rằng tại ba khu vực này, giảng dạy tức là sự nâng cao kỹ năng chuyên môn và hoạt động tương tác giữa những đồng nghiệp. Đó là những yếu tố rất được chú trọng trong quá trình phát triển sự nghiệp của giáo viên.
So với giáo viên các nước, giáo viên Mỹ đang dành nhiều thời gian đứng lớp hơn, từ đó dẫn tới việc họ có ít thời gian hơn để chuẩn bị bài giảng, cũng như tham gia các hoạt động hợp tác chuyên môn khác. Mỗi tuần giáo viên Mỹ dành 27 giờ đứng lớp, trong khi đó ở Hàn Quốc và Thượng Hải là 19 giờ một tuần.
Bà Elizabeth Green, tác giả cuốn Building a better teacher (Đào tạo một giáo viên giỏi hơn), cho rằng: “Các giáo viên (Mỹ) không có thời gian để tư duy, không có thời gian để học, không có thời gian nghiên cứu bọn trẻ, không có thời gian để nghiên cứu chương trình giảng dạy. Họ không có cách nào để quan sát bất cứ thứ gì xảy ra bên ngoài lớp học của họ”.
Tại Singapore, các giáo viên đặt ra những mục tiêu về việc học sinh của họ sẽ học hỏi được những gì. Và nếu học sinh của họ không đạt được những mục tiêu đó, họ sẽ chỉnh sửa lại phương pháp giảng dạy. Cách tiếp cận này đã biến giáo viên thành những nhà nghiên cứu đánh giá dữ kiện thông tin và thay đổi phương pháp tiếp cận cho phù hợp với thực tiễn.
Theo đó, các giáo viên dùng bốn câu hỏi để tùy chỉnh công việc của họ: 1 - Chúng tôi muốn học sinh của mình học được những gì? 2 - Chúng tôi sẽ muốn các em học điều đó như thế nào? 3 - Chúng tôi sẽ giải quyết ra sao khi học sinh không học được chúng? 4 - Chúng tôi sẽ làm gì khi học sinh đã biết điều đó rồi?
Hãy để đồng nghiệp cùng phát triển với mình!
Cách tổ chức thời gian giảng dạy ở Thượng Hải, Singapore và British Columbia tạo điều kiện để giáo viên có thời gian hợp tác với nhau, loại bỏ những kỹ năng chuyên môn thiếu hiệu quả và tạo lộ trình nghề nghiệp đa dạng hơn với các giáo viên muốn trụ lại với nghề.
Các giáo viên ở những nơi này không chỉ chịu trách nhiệm với việc học hành của học sinh, mà còn với cả sự phát triển của các đồng nghiệp. Họ cùng nhau hợp tác để xây dựng các bài học hay hơn và những cách giảng dạy mới. Họ cũng thường xuyên đánh giá xem công việc của mình có thật sự phát huy hiệu quả trong lớp học hay không.
Tại Singapore một nhóm ưu tú gồm các “giáo viên bậc thầy” sẽ có trách nhiệm hỗ trợ những giáo viên khác trong trường nâng cao chuyên môn. Những người thuộc nhóm này sẽ đào tạo những cố vấn và những chuyên gia khác trong hệ thống giáo dục. Rồi những người được đào tạo này sẽ lại giúp các giáo viên mới hơn phát triển năng lực.
Hệ thống giáo dục của Singapore thể hiện rất rõ ràng rằng cách để nâng cao chất lượng các ngôi trường chính là nâng cao chất lượng giảng dạy.
Tuy nhiên, điều này cũng đòi hỏi việc phải đặt niềm tin rất lớn vào đội ngũ giáo viên. Dám chấp nhận những trục trặc thì mới có thể phát triển được, đó là quan điểm mà giới nghiên cứu giáo dục nhận ra tại những khu vực áp dụng hệ thống giáo dục mới như Singapore.
D. KIM THOA

No comments:

Post a Comment